Matsalar Mugunta: Idan Allah Yana Nan, Me yasa Akwai Wahala?

Akwai tambaya da ta fi dukan wata ƙalubalantar imani ƙarfi — domin ta fito ba daga masanin falsafa mai ɓarna ba, amma daga zuciyar mutum wanda ya rasa wani ƙaunatacce, wanda ya ga zalunci da ba ya da ma'ana, wanda ya kalli yaron da ba shi da laifi yana wahala.

"Idan Allah yana nan — kuma Mai ƙarfi ne kuma Mai alheri — me yasa bai hana wannan ba?"

Wannan tambaya tana da muhimmanci. Ta cancanci amsa ta gaskiya — ba ta hanyar irin amsar da ke rufe tambaya kawai ba.

Ire-Iren Mugunta

Masana falsafa sun raba mugunta zuwa manyan iri biyu:

Mugunta ta ɗan adam — wahala da ke samuwa daga zaɓin ɗan adam: Yaƙe-yaƙe, zalunci, kisa, sata. Adan da Hawwa an ba su zaɓi — kuma zaɓi na iya haifar da mugunta.

Mugunta ta yanayi — wahala da ke samuwa ba daga zaɓin ɗan adam ba: Girgizar ƙasa, cututtuka, ambaliyar ruwa.

Amsar Musulunci ta bambanta wajen waɗannan biyu.

Duniya Wuri Ne Na Zaɓi

Musulunci ya bayyana cewa Allah Ya ba ɗan adam zaɓi — "alhurri." Wannan zaɓin ya kasance muhimmin ɓangare na halitta ta ɗan adam — domin ba tare da zaɓi ba, babu ƙauna ta gaskiya, babu adalci ta gaskiya, babu imani ta gaskiya.

Amma zaɓin yana da farashinsa: Lokacin da mutane suka zaɓi mugunta, sauran mutane suna wahala.

Alkur'ani ya bayyana wannan kai tsaye: "Rashin lalacewar da ta bayyana a ƙasa da teku saboda abin da hannun mutane suka ci kasuwanci — don Ya ba su ɗanɗano wasu daga abin da suka aikata — tsammaninsu za su koma."

Wannan ba ya cewa Allah ya so wannan lalacewar. Yana cewa sakamako yana kasancewa — kuma hakan ya zama dama don tuba da dawowa.

Jarrabawa da Ma'ana

Zuciyar koyarwar Musulunci game da wahala tana cikin Surar Al-Baqarah:

"Kuma lalle Mu za Mu jarrabci ku da wani abu daga tsoro da yunwa da rashi daga dukiya da rayuka da 'ya'ya. Kuma ka bai wa masu hankuri labari mai dadi — waɗanda idan wata masifa ta same su suka ce: 'Lalle mu na Allah ne, kuma lalle zuwa gareSa ne muke dawowa.'"

Wannan yana ɗauke da saƙo uku:

Farko: Jarrabawa ta duniya ce — ba hukunci ba ne.

Na biyu: Amsa ta daidai ga jarrabawa tana da darajar ta.

Na uku: Dawowa ga Allah — komawa da imani — wannan ita ce hanyar.

Wahala Ta Mafi Tsarkin Mutane

Ɗayan mafi ƙarfin hujjoji na Musulunci a wannan batu shi ne: Mafi tsarkin mutane sukan fi fuskanta wahala.

Annabi Ayyub (as) ya kasance mutum mai imani sosai — amma Allah Ya ba shi jarrabawa ta rashin dukiya, rashin lafiya, da rashin 'ya'ya. Saburi nasa ya kasance misali ga dukan zamanai.

Annabi Ibrahim (as) ya fuskanci jarrabawa ta son kashe ɗansa da kansa.

Annabi Musa (as) ya tsira daga kisa a matsayin jariiri — amma rayuwarsa ta cika da wahala.

Kuma Annabi Muhammadu (s.a.w) — ya rasa ubansa kafin haihuwa, mahaifiyarsa yana ɗan shekara shida, kakansa yana ɗan shekara takwas. Ya rasa 'ya'yansa mafi yawansu. Ya ji zakin wargi da kibar mutane.

Idan wahala alama ta kin Allah ne — to me ya sa mafi ƙaunataccen bayinSa su ne suka fi wahala?

Adalci Na Lahira

Wata ɓangare ta amsar Musulunci ita ce: Adalci dukkai ba ya kasance a duniya — amma zai kasance a lahira.

Wannan ba taɓarɓarewa ba ne. Yana ba da hoto mai kamala: Duniya ba kotu ta ƙarshe ba ce. Lahira ita ce.

Wannan yana nufin wahala ta duniya ba "cin nasara" na mugunta ba ce. Ana adana kowane laifi. Ana adana kowane zalunci. Kuma ranar ƙarshe, adalci zai bayyana.

Amsa Da Ba Ta Isa Kawai Ta Tunani

Akwai wani abu muhimmi da ya kamata a faɗa a nan: Amsar Musulunci ga matsalar mugunta ba ta isa ta warware zuciyar da ke bakin ciki kawai ta hanyar mantiqin tunani.

Lokacin da mutum ya rasa ɗansa, ko mahaifiyarsa, ko abokin rayuwarsa — wa'azin falsafa ba shi da lokaci. Abin da ake buƙata shi ne kasancewa, tausayi, da addu'a.

Musulunci ya ba da wannan ma: "Kuma ya kamata ku kasance a gefen wanda Allah ya kai da damuwa." Kasancewa tare da mai wahala ibada ce.

Tambayoyi don Tunani

• Bambanci tsakanin "Allah ya hana wahala" da "Allah yana tare da kai a cikin wahala" — wanne ya yi maka ji mai ƙarfi?
• Idan babu zaɓin ɗan adam — amma dukkan abubuwa sun riga sun tsare — ta yaya ƙaunar ɗan adam da ɗan adam za ta yiwu?
• Lalacewar da ɗan adam ya yi ga juna ta fi yawan lalacewar yanayi — ta yaya wannan ke canza yadda muke tunanin matsalar mugunta?