Maza da Mata a Musulunci: Daidaito a Gaban Allah

Ɗaya daga cikin mafi muhimman tambayoyin da ake yi game da Musulunci shi ne: me yasa Musulunci ke ganin mata? Tambayar tana da ma'ana, kuma ta cancanci amsa ta zurfin gaske.

Daidaito a Gaban Allah

Kur'ani yana nuna daidaiton ruhaniyya a sarari. Surah Ahzab aya ta 35 tana lissafa siffofi goma na imani — kuma na maza da na mata daidai suka haɗa dukkanin siffofi:

"Maza masu musuluntar da mata masu musuluntar, maza masu imani da mata masu imani..."

Sannan tana ƙarewa da: "Allah Ya yi musu gafara da lada mai girma."

Ba wai "maza sun samu ƙarin lada saboda su maza ne." Lada na daidai ga imani daidai.

Haƙƙoƙi da Kur'ani Ya Kafa

A karni na bakwai, lokacin da mata a yawancin al'adun duniya ba su da haƙƙin mallakar dukiya, gado, ko yarda a aure, Kur'ani ya kafa waɗannan haƙƙoƙi:

• Haƙƙin gado (4:11-12)
• Haƙƙin mallaka mai zaman kansa daga mijinta
• Haƙƙin yarda a aure — ba za a aure mace ta tilastawa ba
• Haƙƙin diya (mahr) — kuɗin da za a ba mace lokacin aure

Wannan ya kasance ƙwarin gudu mai yawa fiye da abin da ya saba da al'adar zamaninsu.

Bambancin Hukumomi: Warewa ko Adalci?

Tambaya ta gaskiya ita ce game da bambanci a wasu hukumomi — kamar haƙƙin gado da shaida a wasu matsalolin shari'a.

Masana sun bayyana waɗannan bambancin ba ta ra'ayin "mace tana ƙasa da namiji" ba, amma ta ra'ayin lissafin nauyin tattalin arzikin da ake sa a kowane jinsi a wannan tsarin.

Namiji yana da wajibi na ɗauke tsadar iyali. A wannan lissafin, rabon gadon ya kasance daidai da nauyin da ke kai gare shi.

Amma wannan tafsirin yana da tartabar muhawara a cikin ilimin musulunci — kuma masana suna ci gaba da tattauna shi.

Tarihin Mata a Musulunci

Al'adar musulunci ta ɗauki mata masu ilimi da daraja. Khadijah — matar Annabi ta farko — ta kasance mai kasuwanci mai arziki. Aisha ta kasance ɗaya daga cikin mafi ƙwarewa na masu rikodin hadisi. Fatimah Mernissi, Amina Wadud, da masana mata da yawa sun ci gaba da wannan al'ada a zamanin yau.

Wadannan ba fiyayye ba ne. Suna nuna cewa al'adar musulunci tana da gurbi na girmama ilimi da ikon mata.

Tambaya

Bambancin tsakanin Kur'ani na asali da yadda wasu al'adun musulunci ke amsa mata wani lokaci yana nuna muhimmancin bambanci. Yawancin abubuwan da ake zargin "musulunci" waɗanda suka ci nasara kan mata sun fito ne daga al'ada ta ɗan adam, ba daga Kur'ani ba.

Wannan bambanci yana da muhimmanci musamman ga waɗanda ke bincike game da musulunci da mata.