Surah Al-Asr: Lokaci, Asara, da Hanyar Ceto

Imam Ash-Shafi'i ya rubuta cewa idan mutane sun yi tunani sosai a kan Surah Al-Asr kaɗai, za ta ishe su. Wannan maganar masanin da aka fi ambata a tarihin ilimin musulunci ba abin yi kaɗai ba ce — tana nuna zurfin abin da yake cikin wannan surah mai aya uku.

Gajeruwa Mai Zurfi

Surah Al-Asr na ɗaya daga cikin mafi gajeran surahin Kur'ani — aya uku kaɗai. Amma a cikin waɗannan aya uku, tana ɗauke da falsafar mai ɗaukar hankali game da yanayin ɗan adam.

Aya ta farko tana rantse da lokaci (Al-Asr). Rantsuwar Kur'ani da lokaci ba al'ada kawai ba ne — tana nuna cewa lokaci muhimmi ne sosai da ya cancanci rantsuwa akai.

Ɗan Adam a Asara

Aya ta biyu tana ba da sanarwa mai ban mamaki: "Lalle ɗan Adam yana cikin asara." Ba "wasu mutane" ba — "ɗan Adam."

Wannan magana ta saɓawa abin da yawancinmu muke tsammani muke. Mun tsammanin asara na zuwa ne kawai lokacin da wani abin muni ya faru — a kasuwanci, a lafiya, a dangantaka. Amma Al-Asr yana cewa asara ce ta dabi'a ga ɗan adam — ba wai hukunci daga waje ba.

Me yasa? Saboda lokaci yana tafiya, kuma yadda muke amfani da lokacin namu yana nuna yadda muke. Mutum wanda ya wuce rayuwarsa ba tare da nema da gaskiya ba, ba tare da aiki mai kyau ba, ba tare da haɗe da wasu a kan gaskiya ba — ya rasa wani abu mai muhimmanci ko da duniyarsa ta yi nasara.

Hanyar Waje: Huɗu

Surah ta nuna hanyar waje daga asara — ba ɗaya, amma huɗu tare:

1. Imani — gaskatawa da gaskiya ta ruhaniyya
2. Ayyuka masu kyau — aiki da kyakkyawar manufa
3. Wasiyya da gaskiya — ba wai ka sami gaskiya kaɗai ba, amma ka raba ta
4. Wasiyya da haƙuri — ba wai ka yi haƙuri kaɗai ba, amma ka ƙarfafa wasu

Wannan haɗi na ƙarshe biyu yana da musamman: imani da ɗabi'a ba kawai na kai ba ne. Suna da fuska ta al'umma — na yin aiki tare da wasu, na ƙarfafa juna.

Lokaci a Matsayin Abin da Ba Zai Koma Ba

Rantsuwa da lokaci tana nuna wani ra'ayi mai muhimmanci: lokaci ba ya koma. Mako da ya wuce ba ya koma. Shekaru na ƙuruciya ba su koma. Duk lokaci da ya wuce — daidai ko kuskure — ya tafi.

Wannan ra'ayi yana nufin duk zaɓinmu yana da nauyi. Ba za a iya sake yi ba. Kuma idan mun zaɓi a kullum ba tare da la'akari ba — mun rasa wani abu wanda ba zai koma ba.

Tambayin Al-Asr

Surah Al-Asr yana gayyatar tambaya ta kai: Ina nake amfani da lokacinsa?

Ina irin ra'ayi da imani da ke jagorantar zaɓin sa? Ina irin ayyukan da ke nuna abubuwan da ke da daraja ga sa? Ina irin alaƙa da sauran mutane — ina ƙarfafa gaskiya da haƙuri?

Waɗannan ba tambayoyi ne na zargi ba. Su ne tambayoyin da ke nuna abin da ke muhimmanci — kuma suna nuna cewa rayuwar da aka zaɓa ta gaskiya tana bambanta da rayuwar da ta gudana kawai.