Surar Al-Ikhlas: Amsa Mafi Gajeru ga Babbar Tambaya

A cikin tarihin bil'adama, mutane sun yi ƙoƙarin amsa tambaya ɗaya tsawon duban shekaru: Waye Allah? Me shi yake? Falasufu sun rubuta litattafai masu tsauri, masana ilimin tauhidi sun tattauna tsawon ƙarni, malamai sun yi tsokaci mai girma.

Amma Surar Al-Ikhlas ta ce: Amsa tana cikin ayoyi huɗu.

Ayoyi Hudu, Duniya Biyu

"Ka ce: Shi ne Allah, Ɗaya. Allah As-Samad. Ba Ya haifuwa kuma ba a haife Shi. Kuma ba wanda ya zama kunshe da Shi."

Wannan shi ne duk surar. Ayoyi huɗu kacal. Amma kowace aya tana lalata wata kuskurar tunani game da Allah.

Aya ta farko: "Shi ne Allah, Ɗaya." Wannan tana lalata shirka — imani da alloli da yawa. Ba biyu. Ba uku. Ɗaya.

Aya ta biyu: "Allah As-Samad." Wannan kalma — As-Samad — ɗaya daga cikin mafi tsauri kalmomi a cikin Alkur'ani. Ma'anarta: Cikakke wanda dukan halitta ke buƙatarsa, kuma Ba ya buƙatar kowa. Yake ɗauke da duk abin da ke wanzu, amma Ba shi da wanda ke ɗauke da Shi.

Aya ta uku: "Ba Ya haifuwa kuma ba a haife Shi." Wannan tana lalata ra'ayoyin cewa Allah ya samar da 'ya'ya kamar dai yadda muke samar da su, ko kuma cewa Allah kansa ya samar da shi daga wani. Haihuwa tana nufin iyaka da rashi — kuma Allah Ba shi da iyaka.

Aya ta hudu: "Kuma ba wanda ya zama kunshe da Shi." Wannan tana lalata duk wata ka'ida ta "haɗuwa" ko "zama ɗaya" da Allah — kamar wasu imanin na falsafa da ke ce mutum na iya zama Allah ko kuma Allah na iya "shiga" cikin halitta.

Me yasa "Ka ce"?

Surar ta farko da amsa: "Ka ce." Ba "Musulunci ya ce" ba. Ba "malamai sun tabbatar" ba. Kai kanka — Ka ce.

Wannan hanya ta Alkur'ani ta musamman ce. Ba ta sa masu karatu su zama masu karɓar saƙo kawai ba — tana sa su zama masu bayyana shi. Lokacin da ka ce "Shi ne Allah, Ɗaya" — ba wai ka karanta rubutu ne ba. Kana furta imani.

Wannan bambanci yana da muhimmanci sosai. Imani ba abu ne da ake riƙa shi kamar abu na waje ba — yana da rayuwa lokacin da ake furta shi, yana aiki lokacin da ake bayyana shi.

As-Samad: Kalma Da Ta Yi Ƙuruciya

A cikin duk Alkur'ani, kalmar "As-Samad" ta zo sau biyu kacal — duk a cikin wannan sura. Wannan ya sa malamai suka ba ta ƙarin kulawa.

A harshen Larabci na da, "samad" yana kuma nufin dutse mai ƙarfi — yadda ake dogara da shi ba ya gutsurewa. Sarki wanda ake dogara da shi, wanda kowa ya koma gareshi a cikin wahala, wanda ba ya tashewa rana ko faɗuwa dare.

Idan ka yi tunani a hankali: Akwai wanda kake dogaro da shi a rayuwarka? Iyayenka sun kasance — amma sun tsufa. Abokanka sun kasance — amma suna canja. Dukiyarka ta kasance — amma tana da iyaka. Lafiyarka ta kasance — amma tana iyaka.

As-Samad yana ce: Akwai ɗaya wanda babu iyaka gare Shi wajen karɓar wannan dogaro.

Tauhidi: Ba Kawai "Ɗaya Alloli" Ba

Wasu suna ganin tauhidi kamar yadda mutum ke cewa "ina da wuri ɗaya don addu'a." Amma tauhidi ya fi haka zurfi.

Tauhidi yana nufin Allah Ɗaya ne wajen halittu — babu wanda ya halittu sai Shi. Allah Ɗaya ne wajen iko — babu wanda ke iya faru sai Da izinin Sa. Allah Ɗaya ne wajen ibada — babu wanda ya cancanci a bauta masa sai Shi.

Wannan ɗayan yana da sakamakonsa na rayuwa: Idan Allah Ɗaya ne wajen iko, to babu maƙiyi, babu ɗan'uwanka, babu abokin aiki da za su iya cutar da kai ba da izinin Allah ba. Wannan imani yana canza yadda mutum ke ganin kare.

Kuma idan Allah Ɗaya ne wajen ibada — to duk wani abu da muke bautawa fiye da Allah — sha'awar dukiya, sha'awar suna, sha'awar iko — sun zama "allolin ƙarya" wadanda ba su cancanci wannan matsayi.

Daidai da Kashi Uku na Alkur'ani

Hadisi ya ce duk wanda ya karanta Surar Al-Ikhlas ya karanta daidai da kashi ɗaya bisa uku na Alkur'ani.

Masana sun tattauna: Ta yaya ayoyi huɗu suke daidai da kashi uku?

Amsar da ta fi shahara: Alkur'ani yana da manyan jigogi uku. Ɗayan shi ne saninAllah — waye shi kuma me yake. Na biyu shi ne wajibai ga ɗan adam. Na uku shi ne labarun tarihi da wa'azin karin magana.

Surar Al-Ikhlas ta kai kololuwar jigon farko. Ta bayyana Allah ba kawai ta hanyar lissafi ("Ɗaya") ba, amma ta hanyar sifa ("Samad"), da hanyar rarrabewa ("Ba ya haihuwa"), da hanyar keɓantawa ("Ba wanda ya kunshe Shi"). Kowane fuska na hangen Allah ta wannan sura ya bayyana wani abu daban.

Amsa Mai Gajeru

Mutum ya je wurin Annabi (s.a.w) ya ce: "Nuna min Allah cikin hoto." Wannan wata tambayar zuciya ce ta gaskiya — ɗan adam yana so ya ga.

Amma Allah Ba shi da hoto da idanun jiki za su iya gani — domin duk wanda yana da hoto yana da iyaka, kuma Allah Ba shi da iyaka.

Amsar Annabi ba dokin baƙi ne ba, ba tsokaci mai tsauri ba. Tana cikin wannan sura: Ka ce shi ne Allah, Ɗaya — Cikakke da dukan halitta ke buƙatar — Ba Ya haihuwa ba a haife Shi — babu komai da ya yi kama da Shi.

Wannan amsa ɗaya ce da ta ƙarfafa dukan zamanin tunanin bil'adama: Allah Ba shi da iyaka da zamu iya sanya Shi a ciki.

Tambayoyi don Tunani

• Idan ba ka taɓa jin Surar Al-Ikhlas ba — bayan karanta fassarar — wace kalma ko aya ta fi taɓa tunankinka?
• Me "dogaro da Allah" ke nufi a rayuwar yau da kullum — ba kawai a addu'a ba, amma a yanke shawara na yau da kullum?
• Idan Allah Ɗaya ne — me yasa ɗan adam yana da wahalar yin imani da wannan?