Majina ya Allah: Al-Ghaffar — Mwenye Msamaha Mkubwa
Al-Ghaffar inaelezea msamaha wa kimungu unaoendelea bila kikomo — nguvu ya kufuta makosa na kuanza upya. Ni ujumbe wa tumaini kwa kila binadamu anayebeba uzito wa zamani yake.
Majina ya Allah: Al-Ghaffar — Mwenye Msamaha Mkubwa
Binadamu wote wanashiriki uzito mmoja: uzito wa makosa ya zamani. Mambo tuliyosema ambayo hayakuwa ya haki. Matendo tuliyofanya ambayo yalikudhuru wengine. Fursa tulizopoteza kwa uzembe au woga. Mara nyingi uzito huu ni mkubwa zaidi ya vitu tunavyobeba kwenye mabega yetu ya kimwili.
Al-Ghaffar ni jibu la moja kwa moja kwa uzito huu.
Maana ya Neno
Neno Ghaffar linatoka kwenye mzizi ghafara ambao una picha nzuri sana katika lugha ya Kiarabu: kufunika au kulinda. Kama ngao inayofunika au mavazi yanayolinda. Msamaha si tu "kusahau" — ni kufunika kitu ambalo kilikuwa wazi na kionekane, na kukiziba.
Jina Al-Ghaffar — yenye sigura ya wingi — inamaanisha si msamaha mmoja tu bali msamaha wa mara kwa mara, unaoendelea, usioisha. Mtu anaweza kuomba msamaha leo — na kesho — na kwa mara nyingi — na Al-Ghaffar daima yuko.
Quran Kuhusu Upana wa Msamaha
Quran inazungumza mara nyingi sana kuhusu msamaha kwa njia ya kutia moyo. Baadhi ya mistari inayogusa mioyo:
"Sema: Enyi watumwa wangu ambao mmejidhambia nafsi zenu, msikate tamaa ya rehema ya Allah. Hakika Allah husamehe dhambi zote — hakika Yeye ni Mwenye msamaha, Mwenye rehema." (Az-Zumar 39:53)
Msitari huu ni mkubwa sana. Dhambi ZOTE — si za kawaida tu. Hakuna kiasi kilichowekwa, hakuna orodha ya dhambi zinazokubaliwa. "Dhambi zote."
Na unaanza na maneno: "Enyi watumwa wangu" — si "Enyi makafiri" wala "Enyi wabaya" — bali watumwa wake. Hata baada ya makosa yote, bado ni watumwa wake.
Tofauti na Mtazamo wa Kawaida
Watu wengi wanaifikia dini na imani moja ya awali: "Ninafanya mambo makubwa sana mabaya — sijui kama nitasamehewa."
Imani hii, ingawa inaonekana ya unyenyekevu, kwa kweli inaweza kuwa ya kiburi — kana kwamba dhambi zako ni kubwa sana kiasi kwamba zinazidi nguvu ya msamaha wa kimungu.
Al-Ghaffar inasema kinyume: msamaha wa kimungu ni mkubwa sana kuliko dhambi yoyote ya kibinadamu. Si kwa sababu dhambi ni ndogo — bali kwa sababu msamaha ni mkubwa.
Binadamu aliyekosea na akaamini kwamba hawezi kusamehewa ana tatizo moja kubwa: anaweka mipaka kwa Al-Ghaffar — ambaye hana mipaka.
Masharti ya Msamaha wa Kweli
Msamaha wa kimungu si "bure" kwa maana ya kumaanisha si na masharti. Mapokeo ya Kiislamu yanafundisha kwamba toba halisi ina vipengele vitatu:
- Kujuta kwa dhati — si kwa sababu ulikamatwa bali kwa sababu unajua ulikosea
- Kuacha dhambi — si tu kusema unaomba msamaha ukiendelea kufanya jambo lile lile
- Kuazimia kutokurudia — dhamira ya kweli ya mabadiliko
Lakini hata mtu anayeomba msamaha kisha akashindwa tena na akarudia — bado anaweza kuomba tena. Al-Ghaffar si kwa toba ya kwanza tu. Ni kwa toba ya kwanza, ya pili, ya kumi, ya mia.
Msamaha na Kujua Tena
Mtu anayepokea msamaha halisi hubadilika. Si kwa sababu aliambiwa "Sawa, imekwisha" — bali kwa sababu uzito uliomsimamisha uliondolewa na anaweza kusimama tena.
Hii ni nguvu ya Al-Ghaffar: si tu kuondoa hatia ya kisheria — bali kumrudishia mtu uwezo wa kuendelea, wa kuwa bora zaidi, wa kutoa tena kwa ulimwengu.
Mapokeo ya Kiislamu yanasema: "Kila mwana wa Adam anakosea, na wazuri wa wenye kukosea ni wale wanaojuta." Hii si ruhusa ya makosa — bali ni ukweli wa kina kwamba binadamu wote wanakosea, na mwelekeo wa kweli ni kujuta na kuboresha — si kudai ukamilifu.
Somo la Mwisho
Al-Ghaffar inafundisha binadamu jinsi ya kusamehe wenyewe na wengine pia. Kama Allah mwenyewe — mwenye haki kamili na ujuzi kamili — anasamehe kwa wingi hivyo, sisi binadamu wanaona mapungufu mengi zaidi ya yetu wenyewe tunafaa kusamehe kwa wingi zaidi.
Kutobeba chuki ya zamani, kutoweka hasira za kale, kutoa nafasi mpya kwa watu — hizi zote ni kioo cha kuelewa Al-Ghaffar.
Msamaha ni nguvu, si udhaifu. Na Al-Ghaffar ndiye mfano wake kamili.
faq
Tofauti kati ya Al-Ghaffar na Al-Ghafur ni nini?
Al-Ghaffar (sigura la wingi) inamaanisha 'Mwenye kusamehe mara kwa mara, mara zote' — inasisitiza msamaha unaoendelea. Al-Ghafur inamaanisha ukubwa wa kila msamaha mmoja.
Je, kuna dhambi ambayo haiwezi kusamehewa?
Quran inasema dhambi pekee isiyosamehewa ni shirk — kumshirikisha Allah — ikiwa mtu atafariki nayo. Lakini mtu bado akiwa hai anaweza kutubu na kusamehewa hata kwa shirk.
Jinsi gani ya kuomba msamaha katika Uislamu?
Msingi ni Istighfar — kusema 'Astaghfirullah' (Naomba msamaha wa Allah). Lakini msamaha wa kweli unahusisha kujuta kwa dhati, kuacha dhambi, na kuazimia kutokurudia.