Toba katika Uislamu - Kurudi kwa Allah kwa Moyo Wote

Kila binadamu anakosea. Hii si udhaifu wa kipekee, bali ni sehemu ya hali ya kibinadamu. Swali si kama tutakosea, bali ni: tutafanya nini baada ya kukosea?

Uislamu unatoa jibu la kipekee na la kuvutia. Badala ya mzigo wa hatia ya milele, unaweka njia ya kurejea, ya kusafika, ya kuanza upya. Njia hiyo inaitwa toba.

Toba si Udhaifu, ni Nguvu

Katika utamaduni mwingi, kukiri makosa ni dalili ya udhaifu. Lakini Uislamu unasema kinyume chake. Mtu anayeweza kusimama mbele ya ukweli wake mwenyewe, kukiri alipokosea, na kurudi kwa Muumba wake, huyo ndiye mwenye nguvu ya ndani.

Qurani inasema: "Je, hawajui kwamba Allah ndiye anayekubali toba kutoka kwa waja Wake?" (Surah At-Tawbah: 104)

Jibu la swali hili ni wazi. Allah anakaa akisubiri. Si kama adhabu inayongojea, bali kama huruma inayoitwa.

Mfano wa Mvua

Fikiria mvua inayonyesha baada ya ukame mrefu. Ardhi iliyokauka, iliyopasuka, inachukua maji na kufufuliwa. Toba ni kama mvua hiyo kwa roho ya binadamu.

Hadith maarufu inasema kwamba Allah anafurahi zaidi na toba ya mja Wake kuliko mtu aliyepoteza ngamia wake jangwani, kisha akamkuta. Furaha hiyo ni ya kweli, si ya ubunifu wa kidini. Ni uelewa wa asili ya uhusiano kati ya Muumba na aliyeumbwa.

Toba na Wakati Huu

Wengi wetu tunakaa na mzigo wa mambo tuliyofanya au tuliyosema. Tunajisikia hatuna thamani au mbali na kitu cha juu zaidi. Hata wale wasioamini daima wanaelewa hisia hii ya kutaka kusafika, kuanza upya.

Uislamu haufundishi hukumu bali hufundisha njia. Hakuna kuhani wa kati, hakuna ushirikiano wa kibinadamu unaohitajika. Mtu anaweza kusimama popote, kwa lugha yoyote, na kuongea moja kwa moja na Allah.

Hiyo ni nini kama si utaratibu wa kisasa kabisa wa usafi wa roho?

Hatua za Kurudi

Toba ya kweli haina utata mwingi:

1. Kutambua - kuelewa kwamba jambo fulani lilipaswa kuwa tofauti
2. Kusimama - kuacha tabia au kitendo hicho
3. Kuomba - kuelekeza moyo kwa Allah kwa uaminifu
4. Kuazimia - kuwa na nia ya kweli ya kutobadilika

Katika mambo yanayohusiana na watu wengine, kuna hatua ya ziada: kurejea haki iliyochukuliwa, kuomba msamaha kwa binadamu aliyeathiriwa.

Huruma Inayovuka Mantiki

Kuna sehemu moja ya fundisho la toba ambayo inashangaza akili ya binadamu. Qurani inasema kwamba mtu anayetubia, Allah si tu anamsamaha bali anabadilisha makosa yake kuwa mema. Hii si maneno tu, bali ni mabadiliko ya kweli katika hali ya roho.

Hii ni picha ya Mungu ambayo haifanani na dhana ya majaji mkali. Ni Mungu anayependa, anayesubiri, anayefurahi kurudi kwa kila mmoja wa watu Wake.

Je, swali hilo halikusababishi kufikiria kitu?