Haset ve Kıskançlık: Kalbin Hastalığı
İslam'da haset kavramı, kıskançlığın zararları, hasetten korunma ve gıpta ile haset farkı.
Haset ve Kıskançlık: Kalbin Hastalığı
"De ki: Sığınırım... hasetçinin hasedinin şerrinden." (Felak, 5)
Allah, hasetçinin şerrinden sığınmamızı emrediyor. Haset, o kadar tehlikeli.
Haset Nedir?
Haset: Başkasının sahip olduğu nimetin elinden gitmesini istemek.
Sadece "ben de istiyorum" değil. "Onda olmasın" istemek.
Haset Formülleri
"Neden ona, bana değil?" "Onda olacağına kimde olmasın." "Bende yoksa, onda da olmasın."
Bu düşünceler, haset.
Gıpta ve Haset Farkı
Gıpta (Caiz)
"O'nun gibi bende de olsun."
Nimeti istiyorsun, ama ondan gitmesini değil.
Hz. Peygamber: "Şu iki kişi dışında gıpta edilmez: Allah'ın mal verip hak yolda harcatan kişi. Allah'ın ilim verip onunla amel eden ve öğreten kişi." (Buhari)
Gıpta, teşvik edilir. Hayra yönlendirir.
Haset (Haram)
"Onda olmasın."
Nimetin ondan gitmesini istiyorsun.
Bu, kalp hastalığı.
Kur'an'da Haset
"Yoksa Allah'ın lütfundan insanlara verdiğini mi kıskanıyorlar?" (Nisa, 54)
"Kitap ehlinden çoğu, hak kendilerine açıkça belli olduktan sonra, içlerindeki hasetten dolayı sizi imanınızdan sonra küfre döndürmek isterler." (Bakara, 109)
"Eğer size bir iyilik dokunursa, bu onları üzer." (Ali İmran, 120)
Hadislerde Haset
Hz. Peygamber:
"Haset etmeyin. Haset, ateşin odunu yediği gibi, iyilikleri yer." (Ebu Davud)
"Ümmetlerin hastalıkları size de bulaştı: Haset ve düşmanlık. Bunlar kökten kazıyıcıdır. Saçı kazımaz, dini kazır." (Tirmizi)
"Bir kalpte iman ve haset bir arada bulunmaz." (Nesai)
İlk Günah
İnsanlık tarihinin ilk günahı, hasetti.
İblis'in Hasedi
İblis, Adem'e secde etmedi. Neden?
"Ben ondan hayırlıyım. Beni ateşten, onu topraktan yarattın." (A'raf, 12)
Adem'e verilen makamı kıskandı.
Kabil'in Hasedi
Habil'in kurbanı kabul edildi, Kabil'inki reddedildi.
"Andolsun ki, beni öldürürsen..." (Maide, 28)
Kardeşini öldürdü. Sebebi? Haset.
Haset Neden Tehlikeli?
1. Allah'a İtiraz
Allah'ın taksimine razı olmamak. "Neden ona verdin?" demek.
"Rabbinin rahmetini onlar mı taksim ediyorlar?" (Zuhruf, 32)
2. Sahibini Yakar
Haset, hasedi çeker. Başkası mutluyken, hasetçi acı çeker.
Hz. Ali: "Hasetçi kadar zalime benzeyen mazlum görmedim."
3. Amelleri Yakar
"Haset, ateşin odunu yediği gibi iyilikleri yer."
4. Kardeşliği Bozar
Toplumu parçalar. Düşmanlık doğurur.
5. Nazar Olur
Haset, bakışla nazar olabilir.
"Nazar haktır." (Buhari)
Hasedi Tanımak
Belirtiler
- Başkasının başarısından rahatsız olmak
- Başkasının zararından sevinmek
- Nimeti övmek yerine küçümsemek
- "Bunu hak etmedi" düşüncesi
- Sürekli kıyaslama
Kontrol Soruları
- "Arkadaşım terfi aldı, üzüldüm mü?"
- "Komşum ev aldı, içimde sızı var mı?"
- "Kardeşim evlendi, kıskanıyor muyum?"
Dürüst cevaplar, hasedi ortaya çıkarır.
Haset Tedavisi
1. Dua Et
Kıskandığın kişiye dua et.
Hz. Peygamber: "Sizden biri din kardeşini sevdiğinde, ona haber versin." (Tirmizi)
Dua, kalpteki hasedi eritir.
2. İyilik Yap
Kıskandığın kişiye hediye ver, yardım et, selam ver.
"İyilikle kötülük bir olmaz. Sen kötülüğü en güzel şekilde sav. O zaman seninle arasında düşmanlık olan kişi, sanki sıcak bir dost olur." (Fussilet, 34)
3. Nimeti Allah'tan Bil
O'na verilen de, sana verilen de Allah'tan.
"Bu, Rabbimin lütfundandır." (Neml, 40)
4. Kendi Nimetlerini Say
"Allah'ın nimetini saysanız, sayamazsınız." (İbrahim, 34)
Senin nimetlerin de sayısız.
5. Ölümü Hatırla
Hepsi mezara girecek. Ne mal kalacak, ne makam.
"Her nefis ölümü tadacaktır." (Ali İmran, 185)
6. Hasedi Dışa Vurma
Kalpte bir şey hissetsen bile, dile dökmE, eyleme geçirme.
Hz. Peygamber: "Üç şey vardır ki, hiç kimse bunlardan kurtulamaz: Haset, zan, uğursuzluk... Ama haset ettin mi zulmetme, zan ettin mi araştır, uğursuzluk hissettin mi devam et." (Taberani)
Haset ve Nazar
Nazar Nedir?
Haset içeren bakış. Hayranlık değil, haset.
"Nazar haktır. Kaderi geçecek bir şey olsaydı, nazar geçerdi." (Müslim)
Nazardan Korunma
- Maşallah demek
- Ayet-el Kürsi
- Muavvizeteyn (Felak ve Nas)
- Sabah-akşam duaları
- Allah'a sığınmak
Selefin Sözleri
Hz. Ali: "Hasetçi, nimet sahibini kınar, ama aslında kaza ve kadere kızar."
Hasan-ı Basri: "Hasetçi, Allah'ın taksiminden razı olmayan, kulların üzerindeki Allah'ın nimetlerine üzülen ve Allah'ın verdiği şeylere cimrilik yapan kimsedir."
Fudayl bin İyad: "Mümin gıpta eder, münafık haset eder."
Sonuç: Kalbi Temizlemek
Haset, kalp hastalığı. Tedavi edilmezse sahibini çürütür.
Tedavi uzun sürer. Ama mümkün.
Adımlar:
- Hasedi kabul et
- Allah'a sığın
- Kıskandığına dua et
- İyilik yap
- Nimetlerini say
- Sabret
Ve hatırla:
"Haset, ateşin odunu yediği gibi iyilikleri yer."
Ateşi söndür. Kalbi koru.
İlgili Sayfalar:
Sıkça Sorulan Sorular
Haset nedir?
Başkasının sahip olduğu nimetten rahatsız olmak ve o nimetin ondan gitmesini istemek. Sadece 'ben de istiyorum' değil, 'onda olmasın' demek. Kalbin en tehlikeli hastalıklarından.
Gıpta ile haset farkı nedir?
Gıpta: 'O'nun gibi bende de olsun.' Nimeti istiyorsun ama ondan gitmesini değil. Caiz, hatta teşvik edilir. Haset: 'Onda olmasın.' Haram ve kalp hastalığı.
Haset neden haramdır?
Allah'ın taksimine itiraz. 'Neden o'na verdin?' demek. Ayrıca kardeşliği bozar, toplumu parçalar, sahibini içten içe çürütür. Kur'an: 'Hasetçinin şerrinden sığınırım' (Felak, 5).
Haset nasıl tedavi edilir?
Kıskandığın kişiye dua et, iyilik yap, selam ver. Nimeti Allah'tan bil. Kendi nimetlerini say. Ölümü hatırla. Hasedi dile getirme. Zaman içinde kalp düzelir.
Nazar ve haset aynı şey mi?
İlişkili ama farklı. Nazar: Haset içeren bakış. Haset kalpteyken zarar vermez, ama bakışla veya sözle dışa vurursa nazar olabilir. 'Nazar haktır' hadisi bunu ifade eder.