Hz. Şuayb: Ölçü ve Tartı Adaleti
Hz. Şuayb'ın kıssası, Medyen ve Eyke halkı, ticaret ahlakı ve ekonomik adalet dersleri.
Hz. Şuayb: Ölçü ve Tartı Adaleti
"Ey kavmim! Ölçüyü ve tartıyı tam yapın. İnsanların eşyalarını eksik vermeyin." (Hud, 85)
Ticaret ahlakının peygamberi.
Hz. Şuayb Kimdir?
"Hatibul Enbiya" = Peygamberlerin hatibi.
Güzel konuşması, etkili üslubu ile tanınır.
Soyu
Hz. İbrahim'in soyundan.
Hz. Musa'nın kayınpederi olduğu rivayet edilir.
Gönderildiği Kavimler
- Medyen halkı (Hud, A'raf surelerinde)
- Eyke halkı (Şuara suresinde)
İkisi aynı veya yakın topluluk.
Medyen
Ticaret merkezi.
Kızıldeniz kıyısında, Mısır-Şam yolu üzerinde.
Zengin ama ahlaksız.
Günahları
1. Ölçü-Tartı Hilesi
"Ölçeği ve tartıyı eksik yapıyorlar." (A'raf, 85)
Alırken fazla, verirken eksik.
2. Şirk
"Allah'tan başkasına kulluk etmeyin." (A'raf, 85)
Putlara tapıyorlardı.
3. Yol Kesicilik
"Yolları kesmeyin." (A'raf, 86)
Soygun, korkutma.
4. Bozgunculuk
"Yeryüzünde fesat çıkarmayın." (A'raf, 85)
Hz. Şuayb'ın Daveti
Temel Mesaj
"Ey kavmim! Allah'a kulluk edin. Sizin O'ndan başka ilahınız yok. Ölçü ve tartıyı eksik yapmayın." (Hud, 84)
Detaylı Uyarılar
"İnsanların mallarını eksik vermeyin." (Hud, 85)
"Islah ettikten sonra yeryüzünde fesat çıkarmayın." (A'raf, 85)
"Yolları kesmeyin. İnananları Allah yolundan çevirmeyin." (A'raf, 86)
Hatırlatma
"Sizi az iken çoğalttı. Bozguncuların akıbetinin ne olduğuna bakın." (A'raf, 86)
Nuh, Ad, Semud... hepsini hatırlattı.
Kavmin Cevabı
Alay
"Ey Şuayb! Namazın mı emrediyor bize?" (Hud, 87)
"Mallarımızda istediğimizi yapamayacak mıyız?"
Tehdit
"Eğer kabilen olmasaydı seni taşlardık." (Hud, 91)
Kibir
"Ey Şuayb! Senin dediğinin çoğunu anlamıyoruz. Aramızda seni zayıf görüyoruz." (Hud, 91)
Hz. Şuayb'ın Sabrı
"Ey kavmim! Acaba kabilem size Allah'tan daha mı değerli?" (Hud, 92)
Soy-sopla mı değerlendiriyorsunuz?
"Ey kavmim! Elinizden geleni yapın. Ben de yapacağım. Kime rezil edici azap geleceğini, kimin yalancı olduğunu göreceksiniz." (Hud, 93)
Helak
Sayha (Çığlık)
"Çığlık onları yakaladı." (Hud, 94)
Zelzele (Deprem)
"Zelzele onları yakaladı." (A'raf, 91)
Zulmet Günü (Gölge Günü)
"Gölge gününün azabı onları yakaladı." (Şuara, 189)
Bulut gibi göründü. Serinlemek için altına girdiler.
Ateş yağdı.
Sonuç
"Evlerinde çöküp kaldılar. Sanki orada hiç yaşamamışlar gibi." (Hud, 94-95)
Ekonomik Ahlak Dersleri
1. Ölçü Tartı
"Veyl (yazıklar olsun) mutaffifine! Onlar ki, insanlardan alırken tam alırlar, onlara ölçüp tarttıklarında eksik verirler." (Mutaffifin, 1-3)
Bu sure, Şuayb'ın mesajının özeti.
2. Aldatma
Ticarette aldatmak münafıklık alametidir.
Hz. Peygamber: "Bizi aldatan bizden değildir." (Müslim)
3. Kazanç Helalliği
Haram kazanç bereketsizdir.
"Yedi ki yesin, hırsızlık ki ne yapsın?"
4. Toplumsal Adalet
Ekonomik adaletsizlik toplumu çürütür.
Zengin-fakir uçurumu fitne kaynağı.
5. Ticaret İbadettir
Doğru ticaret yapan, şehitlerle beraberdir. (Hadis)
Ama hileli ticaret, helak sebebi.
Hz. Şuayb ve Hz. Musa
Hz. Musa, Mısır'dan kaçınca Medyen'e geldi.
Orada Hz. Şuayb'ın kızlarıyla karşılaştı.
Hz. Şuayb onu evine aldı. Kızıyla evlendirdi.
On yıl çobanlık yaptı.
Sonra peygamberlik için Mısır'a döndü.
Kur'an'da Hz. Şuayb
- A'raf 85-93
- Hud 84-95
- Şuara 176-191
- Ankebut 36-37
Sonuç
Hz. Şuayb, adaletin peygamberi.
Tevhid + ticaret ahlakı = birlikte.
İman, hayatın her alanına yansımalı.
"Ölçü ve tartıyı tam yapın."
Dinde kalmak, ticarette bırakmak olmaz.
İlgili Sayfalar:
Sıkça Sorulan Sorular
Hz. Şuayb hangi kavme gönderildi?
Medyen halkına. Ayrıca Eyke halkına da. İkisi aynı veya yakın bölge. Ticaret merkezi. Kızıldeniz kıyısı, Ürdün-Suudi sınırı civarı.
Medyen halkının günahı neydi?
Ölçü ve tartıda hile. Eksik verip fazla almak. Yol kesicilik. Şirk. Kur'an: 'Ölçü ve tartıyı eksik yapmayın.' (Hud, 84)
Hz. Şuayb'a hangi lakap verildi?
'Hatibul Enbiya' (Peygamberlerin hatibi). Çok güzel, etkili konuşurdu. Hz. Musa'nın kayınpederi olduğu da rivayet edilir.
Medyen nasıl helak oldu?
Sayha (çığlık) ve zelzele ile. Ayrıca 'zulmet günü' (karanlık bulut) azabı. Üzerlerine gölge gibi ateş yağdı.
Hz. Şuayb'dan alınacak ekonomik ders?
Ticaret ahlakı imanın parçası. Hileli kazanç haramdır. Eksik tartı büyük günah. Ekonomik adalet toplumsal huzurun temelidir.