Hz. Zekeriya: Yaşlılıkta Dilek, Umutsuzluğa Direniş

Meryem Suresi şu cümleyle açılır: "Rabbinin, kuluna Zekeriya'ya rahmetini anmasıdır bu."

Zekeriya yaşlanmıştır. Saçları ağarmış, kemikleri zayıflamış. Ve yıllarca çocuk dilemiş; ama olmamış. Eşi de kısır. Tüm nesnel veriler aynı yöne işaret ediyor: Bu artık mümkün değil.

Ama Zekeriya dua ediyor. Ve duası, umutsuzluğu kabul eden bir seslenişle başlıyor: "Ey Rabbim, kemiklerim zayıfladı, saçlarım ağardı..."

Umutsuzluğu Kabul Ederek Ummak

Bu duanın yapısı ilginçtir. Zekeriya gerçeği saklamamıştır. Durumun zayıflığını, imkânsızlığını — bedensel koşulları açıkça ifade etmiştir. Ama sonra devam etmiştir: "Sen hiçbir zaman duama karşılıksız kalmadın."

Bu, kör bir iyimserlik değildir. Koşulların gerçekliğini görmek ama bu gerçekliğin son sözü söylemediğini düşünmek — bu, felsefi anlamda olgun bir umut biçimidir.

Gabriel Marcel'in umutu teslimiyet ve gerçekçilikle harmanlayan anlayışı burada yankı bulur. Gerçekçilik, durumu olduğu gibi kabul eder; umut ise o durumun kapalı olmadığına inanan bir yönelimdir. Zekeriya bunların ikisini aynı anda taşımaktadır.

Yaşlılık ve İman

Yaşlılık, pek çok kültürde bir eros ve aktiflik kaybı olarak sunulur. Üretkenlik düşer, beden yorulur, seçenekler daralır.

Ama Zekeriya'nın hikâyesi başka bir şey söyler: Yaşlılık, imanın bitmediği dönemdir. Belki de imanın en rafine hale geldiği dönemdir. Zira imansız ilerlenemeyecek kadar çok şey bırakılmış arkada; ve ne istediğinin çok net farkındadır insan.

Zekeriya ne istediğini çok net biliyordu: Bir mirasçı, soyunun devamı, mesajının taşıyıcısı. Bu istek kişisel değildi — bir neslin aktarımını sağlamaya yönelik, derin bir sorumluluğun ifadesiydi.

Gizli Dua

Kuran "nidaen hafiyyâ" — gizli bir seslenme — diye tarif eder Zekeriya'nın duasını. Bu, ne anlama gelir?

Bazı tefsirler bunu alçakgönüllülük olarak yorumlar: Duayı gösteriş için değil, gerçek bir ihtiyaçtan yapmak. Başkalarının duyması için değil; yalnızca Yaratan'ın duyması için.

Duanın en saf biçimi, kamuoyunu değil; muhatap kabul edilen varlığı hedef alır. Zekeriya'nın gizli seslenmesi, bu saflığın ifadesidir.

Psikoloji, sessiz içsel konuşmanın duygusal işleme üzerinde güçlü bir etkiye sahip olduğunu göstermiştir. "Kendine konuşmak" ya da "içten seslenmek," beynin duygusal düzenleme mekanizmalarını aktive eder. Zekeriya'nın gizli duasında hem manevi hem de psikolojik bir bilgelik aynı anda işlev görmektedir.

Yahya'nın Doğumu

Dua kabul edilir. Yahya doğar. Kuran onun özelliklerini şöyle sayar: Bilge, merhametli, şefkatli, erdemli, mütevazı.

Bu özellikler dikkat çekicidir. Yaşlı bir babanın oğluna aktardığı değerler — bilgelik, şefkat, mütevazılık. Bunlar, mülkiyet değil; karakter aktarımıdır.

Sonuç

Zekeriya'nın kıssası, imkânsız görünen şeyler karşısında dua etmenin hem anlamını hem de biçimini öğretir.

Gerçeği saklama. Durumun güçlüğünü kabul et. Ama bu güçlüğün son sözü söylemediğine de inan. Ve bunu gizlice, içten, yalnızca duyan için söyle.

Bu dua biçimi, sonucun garantisi değil; imanın kalıcılığının ifadesidir.