Islamda Merhamet Anlayisi — Rahman ve Rahim

Kuran 114 sure icerir. Bunlardan 113'u aynı cümleyle baslar:

"Bismillahirrahmanirrahim."

Rahman. Rahim. Ikisi de Araрça'da "rahm" — rahmet, merhamet — kokunden geliyor. Allah'in en tekrarlanan isimleri, en kullanilan girizgahi — merhamet uzerine kurulu.

Bu tesaduf degildir.

Rahmа — Evrensel Merhamet

"Rahman", Allah'in merhametinin evrenselligini ifade eder. Bu merhamet, yalnizca Muslumanlar icin degil — tum varlik alemi icindir.

Gunes hem inancli hem inancsize dogmaktadir. Yagmur hem adil hem adalsiz topraga dusmektedir. Bu evrensel ihsan, Allah'in Rahman isminin tecellisidir.

Islam'in daveti bu zeminden yukselir: "Bak, sana su an verilenler — bunlar merhametin isareti."

Rahim — Ozel ve Surdurulen Merhamet

"Rahim", Allah'in ozel ve surekli merhametini ifade eder — inanana, teslim olana yonelik. Ozel bir iliskinin merhametidir bu.

Peyamber (sas) bir hadiste soyle buyurur:

"Allah rahmetini yuz parcaya boldu. Doksan dokuzunu kendi yaninda tuttu. Yalnizca birisini yeryuzune gonderdi. Iste tum yaratiliklar birbirine gosterdikleri merhamet bu tek parcanin kalintilarıdır."

Insanlarin birbirine, annenin bebesine, hayvanların yavrularına gosterdigi sefkat — bunların tamami o tek merhametten kaynaklanmaktadir. Ve doksan dokuz hiss edilmemis duruyor.

Merhametin Sartlari

Peyamber (sas) der ki: "Merhamet etmeyene merhamet edilmez."

Bu, merhametin ilahi bir hediyeyi kazanmak icin gerekli bir kanal oldugunu anlatir. Yercekimi gibi: Dunyaya acilmazsaniz, sizi de beslemez.

Merhamet birkac boyutta dusunulebilir:

Insanlara merhamet: Onlarin zayifliklarini, hatalarini, acmazlarini gorken katilаsmamak.

Kendinize merhamet: Kendi hatalarinizi affetmek, kendinizi insancil gormek.

Hayvanlara merhamet: Peyamber (sas) bu alanda cok uyarida bulunmuştur — hayvanları ezmek, acitmak, zorunluluk disinda oldurm Islam etiginin disinadır.

Merhamet ve Adalet

Bir soru gelir: Merhamet ve adalet nasil bir arada durur?

Islam bu gerilimi "adl ve ihsan" — adalet ve ihsan — kavram birligiyle cozumler. Adalet, merhametin zemine koymasi gereken tabanı gosterir. Merhamet, adaletin ustundeki golgenin adıdır.

Ama merhamet adaletin yerini alamaz; ikisi birbirini tamamlar.

Sonuc

Islam'in en derin daveti belki de su: "Allah'in merhametine guven."

Kuran'in en sik tekrarlanan ifadesi bu merhametin adlıdir. Hicbir musluman dini pratigi, bu merhamet zemininden yukselmeden anlasilamaz.

Ve hicbir insan hayati, bu merhametin dokunusundan yoksun kalarak tamamlanmaz.