Ahlâk & Erdemler

مَنْ لَا يَرْحَمُ لَا يُرْحَمُ

Merhamet etmeyene merhamet edilmez.

إِنَّ مِنْ أَحَبِّكُمْ إِلَيَّ وَأَقْرَبِكُمْ مِنِّي مَجْلِسًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَحَاسِنَكُمْ أَخ...

Kıyamet günü bana en sevgili olanınız ve bana meclisce en yakın olanınız, ahlakça en güzel olanınızdır.

يَا عِبَادِي إِنِّي حَرَّمْتُ الظُّلْمَ عَلَى نَفْسِي وَجَعَلْتُهُ بَيْنَكُمْ مُحَرَّمًا فَلَا تَظَا...

Ey kullarım! Ben zulmü kendime haram kıldım, onu aranızda da haram kıldım; birbirinize zulmetmeyiniz.

أَتَدْرُونَ مَا الْغِيبَةُ؟ قَالُوا: اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ. قَالَ: ذِكْرُكَ أَخَاكَ بِمَا يَك...

'Gıybet nedir bilir misiniz?' diye sordu. 'Allah ve Resulü daha iyi bilir' dediler. 'Kardeşini hoşlanmadığı şeyle anmandır' buyurdu.

كُلُّ سُلَامَى مِنَ النَّاسِ عَلَيْهِ صَدَقَةٌ كُلَّ يَوْمٍ تَطْلُعُ فِيهِ الشَّمْسُ: تَعْدِلُ بَيْن...

Her gün güneş doğduğunda, insanın her eklemi için bir sadaka gerekir: İki kişi arasında adalet yapman sadakadır, birine bineğine binmesinde...

تَبَسُّمُكَ فِي وَجْهِ أَخِيكَ لَكَ صَدَقَةٌ

Kardeşinin yüzüne gülümsemen senin için bir sadakadır.

خَيْرُ النَّاسِ أَنْفَعُهُمْ لِلنَّاسِ

İnsanların en hayırlısı, insanlara en çok faydalı olanıdır.

إِنَّ مِمَّا أَدْرَكَ النَّاسُ مِنْ كَلَامِ النُّبُوَّةِ الْأُولَى: إِذَا لَمْ تَسْتَحِ فَاصْنَعْ مَ...

İlk peygamberlik sözlerinden insanlara ulaşan şu sözdür: Utanmıyorsan dilediğini yap!

مَا مِنْ شَيْءٍ أَثْقَلُ فِي الْمِيزَانِ مِنْ حُسْنِ الْخُلُقِ

Mizanda güzel ahlaktan daha ağır bir şey yoktur.

إِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّ الْكَذِبَ يَهْدِي إِلَى الْفُجُورِ وَإِنَّ الْفُجُورَ يَهْدِي إِلَى ا...

Yalandan sakının! Çünkü yalan günahlara, günahlar da cehenneme götürür.

اذْكُرُوا مَحَاسِنَ مَوْتَاكُمْ وَكُفُّوا عَنْ مَسَاوِئِهِمْ

Ölülerinizin güzel taraflarını anın, kötülüklerinden bahsetmeyin.

لَيْسَ الشَّدِيدُ بِالصُّرَعَةِ إِنَّمَا الشَّدِيدُ الَّذِي يَمْلِكُ نَفْسَهُ عِنْدَ الْغَضَبِ

Güçlü kişi güreşte yenen değildir. Güçlü, öfkelendiğinde nefsine hâkim olan kimsedir.

لَا تَغْضَبْ، فَرَدَّدَ مِرَارًا، قَالَ: لَا تَغْضَبْ

Bir adam Peygamber'den nasihat istedi. 'Kızma!' buyurdu. Adam tekrar tekrar sordu. Her seferinde 'Kızma!' buyurdu.

لَيْسَ الشَّدِيدُ بِالصُّرَعَةِ، إِنَّمَا الشَّدِيدُ الَّذِي يَمْلِكُ نَفْسَهُ عِنْدَ الْغَضَبِ

Güçlü olan güreşte yenen değildir. Asıl güçlü, öfkelendiğinde nefsine hâkim olandır.

إِنَّ اللَّهَ لَا يَنْظُرُ إِلَى صُوَرِكُمْ وَأَمْوَالِكُمْ وَلَكِنْ يَنْظُرُ إِلَى قُلُوبِكُمْ وَأَ...

Allah sizin suretlerinize ve mallarınıza bakmaz. Fakat kalplerinize ve amellerinize bakar.

الْمُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ، وَالْمُهَاجِرُ مَنْ هَجَرَ مَا نَهَى...

Müslüman, dilinden ve elinden Müslümanların güvende olduğu kimsedir. Muhacir ise Allah'ın yasakladığı şeylerden uzaklaşan kimsedir.

أَرْبَعٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ كَانَ مُنَافِقًا خَالِصًا: إِذَا اؤْتُمِنَ خَانَ، وَإِذَا حَدَّثَ كَذَبَ، ...

Dört şey kimde bulunursa o kişi tam münafıktır: Emanete hıyanet eder, konuşunca yalan söyler, söz verince sözünden döner, düşmanlık edince...

الْبِرُّ حُسْنُ الْخُلُقِ، وَالإِثْمُ مَا حَاكَ فِي صَدْرِكَ وَكَرِهْتَ أَنْ يَطَّلِعَ عَلَيْهِ النَ...

İyilik güzel ahlaktır. Günah ise içini rahatsız eden ve insanların bilmesini istemediğin şeydir.

كُلُّ مَعْرُوفٍ صَدَقَةٌ

Her iyilik sadakadır.

إِنَّ مِنْ أَحَبِّكُمْ إِلَيَّ وَأَقْرَبِكُمْ مِنِّي مَجْلِسًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَحَاسِنَكُمْ أَخ...

Kıyamet günü bana en sevimli olanınız ve meclisime en yakın olanınız, ahlâkı en güzel olanınızdır.

الْحَيَاءُ لَا يَأْتِي إِلَّا بِخَيْرٍ

Hayâ ancak hayır getirir.

تَبَسُّمُكَ فِي وَجْهِ أَخِيكَ لَكَ صَدَقَةٌ

Kardeşinin yüzüne gülümsemen senin için bir sadakadır.

أَفْضَلُ الْجِهَادِ كَلِمَةُ حَقٍّ عِنْدَ سُلْطَانٍ جَائِرٍ

Cihadın en faziletlisi, zalim sultanın yanında hak sözü söylemektir.

لَيْسَ مِنَّا مَنْ لَمْ يَرْحَمْ صَغِيرَنَا وَيُوَقِّرْ كَبِيرَنَا

Küçüklerimize merhamet etmeyen, büyüklerimize saygı göstermeyen bizden değildir.

إِنَّ اللَّهَ طَيِّبٌ يُحِبُّ الطَّيِّبَ، نَظِيفٌ يُحِبُّ النَّظَافَةَ

Allah temizdir, temizliği sever. Güzeldir, güzelliği sever.

لَا يَشْكُرُ اللَّهَ مَنْ لَا يَشْكُرُ النَّاسَ

İnsanlara teşekkür etmeyen, Allah'a şükretmemiş olur.

إِنَّ مِمَّا أَدْرَكَ النَّاسُ مِنْ كَلَامِ النُّبُوَّةِ الأُولَى إِذَا لَمْ تَسْتَحْيِ فَاصْنَعْ مَ...

Önceki peygamberlerin sözlerinden insanlara ulaşan şeylerden biri de şudur: Utanmıyorsan dilediğini yap!

وَالصَّبْرُ ضِيَاءٌ

Sabır bir ışıktır.

اتَّقُوا الظُّلْمَ فَإِنَّ الظُّلْمَ ظُلُمَاتٌ يَوْمَ الْقِيَامَةِ

Zulümden sakının! Çünkü zulüm kıyamet gününde karanlıklar olacaktır.

مَنْ لَا يَرْحَمُ لَا يُرْحَمُ

Merhamet etmeyene merhamet olunmaz.

بَيْنَمَا رَجُلٌ يَمْشِي بِطَرِيقٍ وَجَدَ غُصْنَ شَوْكٍ عَلَى الطَّرِيقِ فَأَخَّرَهُ فَشَكَرَ اللَّه...

Bir adam yolda yürürken yoldaki dikenli bir dalı kaldırdı. Allah onun bu amelini kabul edip onu bağışladı.

الْكَلِمَةُ الطَّيِّبَةُ صَدَقَةٌ

Güzel söz sadakadır.

لَيْسَ الْمُؤْمِنُ الَّذِي يَشْبَعُ وَجَارُهُ جَائِعٌ إِلَى جَنْبِهِ

Komşusu açken tok yatan kimse (kâmil) mümin değildir.

تَبَسُّمُكَ فِي وَجْهِ أَخِيكَ لَكَ صَدَقَةٌ

Kardeşinin yüzüne gülümsemen senin için bir sadakadır.

آيَةُ الْمُنَافِقِ ثَلَاثٌ إِذَا حَدَّثَ كَذَبَ وَإِذَا وَعَدَ أَخْلَفَ وَإِذَا اؤْتُمِنَ خَانَ

Münafığın alametleri üçtür: Konuştuğunda yalan söyler, söz verdiğinde sözünden döner, kendisine emanet edildiğinde hıyanet eder.

الدَّالُّ عَلَى الْخَيْرِ كَفَاعِلِهِ

Hayra vesile olan onu yapan gibidir.

يَسِّرُوا وَلَا تُعَسِّرُوا وَبَشِّرُوا وَلَا تُنَفِّرُوا

Kolaylaştırın, zorlaştırmayın. Müjdeleyin, nefret ettirmeyin.

إِنَّ اللَّهَ رَفِيقٌ يُحِبُّ الرِّفْقَ فِي الأَمْرِ كُلِّهِ

Allah yumuşak huyludur ve her işte yumuşak huyluluktan hoşlanır.

الْمُؤْمِنُ مِرْآةُ الْمُؤْمِنِ وَالْمُؤْمِنُ أَخُو الْمُؤْمِنِ

Mümin müminin aynasıdır ve mümin müminin kardeşidir.

أَتَدْرُونَ مَا الْمُفْلِسُ؟ قَالُوا: الْمُفْلِسُ فِينَا مَنْ لَا دِرْهَمَ لَهُ وَلَا مَتَاعَ. فَقَا...

Müflis kimdir bilir misiniz? Dediler: Bizce müflis, parası ve malı olmayan kimsedir. Buyurdu: Ümmetimden müflis o kimsedir ki kıyamet günü...

لَا تَحَاسَدُوا وَلَا تَنَاجَشُوا وَلَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَدَابَرُوا وَلَا يَبِعْ بَعْضُكُمْ عَلَى ...

Birbirinize haset etmeyin, birbirinize buğz etmeyin, birbirinize sırt çevirmeyin, birinizin alışverişi üzerine alışveriş yapmayın. Allah'ın...

إِيَّاكُمْ وَالظَّنَّ فَإِنَّ الظَّنَّ أَكْذَبُ الْحَدِيثِ وَلَا تَحَسَّسُوا وَلَا تَجَسَّسُوا وَلَا...

Zandan sakının! Çünkü zan sözlerin en yalanıdır. Birbirinizin kusurunu araştırmayın, birbirinizi dinlemeyin, birbirinizle yarışmayın,...

انْصُرْ أَخَاكَ ظَالِمًا أَوْ مَظْلُومًا. قَالُوا: يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا نَنْصُرُهُ مَظْلُومًا ف...

Kardeşine zalim de olsa mazlum da olsa yardım et. Dediler: Ya Rasûlallah! Mazluma yardım ederiz, peki zalime nasıl yardım edelim? Buyurdu:...

سَبْعَةٌ يُظِلُّهُمُ اللَّهُ فِي ظِلِّهِ يَوْمَ لَا ظِلَّ إِلَّا ظِلُّهُ: إِمَامٌ عَادِلٌ، وَشَابٌّ ...

Yedi sınıf insan vardır ki Allah onları kendi gölgesinden başka gölge olmayan günde gölgelendirir: Adil imam, Rabbinin ibadetinde yetişen...

مَا شَيْءٌ أَثْقَلُ فِي مِيزَانِ الْمُؤْمِنِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مِنْ خُلُقٍ حَسَنٍ

Kıyamet günü müminin terazisinde güzel ahlaktan daha ağır bir şey yoktur.

مَنْ لَا يَرْحَمُ لَا يُرْحَمُ

Merhamet etmeyene merhamet olunmaz.

عَجَبًا لِأَمْرِ الْمُؤْمِنِ إِنَّ أَمْرَهُ كُلَّهُ خَيْرٌ وَلَيْسَ ذَاكَ لِأَحَدٍ إِلَّا لِلْمُؤْمِ...

Müminin durumu ne güzeldir! Her hâli onun için hayırdır ve bu, yalnızca mümine mahsustur. Başına güzel bir şey gelse şükreder, bu onun için...

مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ فَلْيَقُلْ خَيْرًا أَوْ لِيَصْمُتْ

Allah'a ve ahiret gününe iman eden kimse ya hayır söylesin ya da sussun.

مَا زَالَ جِبْرِيلُ يُوصِينِي بِالْجَارِ حَتَّى ظَنَنْتُ أَنَّهُ سَيُوَرِّثُهُ

Cebrail bana komşu hakkında o kadar tavsiyede bulundu ki, neredeyse komşuyu mirasçı kılacak sandım.

لَيْسَ الشَّدِيدُ بِالصُّرَعَةِ إِنَّمَا الشَّدِيدُ الَّذِي يَمْلِكُ نَفْسَهُ عِنْدَ الْغَضَبِ

Güçlü kişi güreşte rakibini yenen değildir. Asıl güçlü, öfke anında nefsine hâkim olandır.

مَا نَقَصَتْ صَدَقَةٌ مِنْ مَالٍ وَمَا زَادَ اللَّهُ عَبْدًا بِعَفْوٍ إِلَّا عِزًّا وَمَا تَوَاضَعَ ...

Sadaka malı eksiltmez. Allah affeden kulun ancak izzetini artırır. Allah için alçak gönüllü olan kimseyi Allah yükseltir.

مَا مِنْ شَيْءٍ أَثْقَلُ فِي الْمِيزَانِ مِنْ حُسْنِ الْخُلُقِ

Mizanda güzel ahlaktan daha ağır basan hiçbir şey yoktur.

إِنَّ مِمَّا أَدْرَكَ النَّاسُ مِنْ كَلَامِ النُّبُوَّةِ الْأُولَى إِذَا لَمْ تَسْتَحِ فَاصْنَعْ مَا...

İlk peygamberlikten beri insanların ulaştığı sözlerden biri şudur: Utanmıyorsan dilediğini yap.

لَيْسَ الشَّدِيدُ بِالصُّرَعَةِ إِنَّمَا الشَّدِيدُ الَّذِي يَمْلِكُ نَفْسَهُ عِنْدَ الْغَضَبِ

Güçlü kişi güreşte yenen değildir. Gerçek güçlü, öfke anında nefsine hâkim olandır.

أَتَدْرُونَ مَا الْغِيبَةُ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ ذِكْرُكَ أَخَاكَ بِمَا يَكْرَه...

Gıybetin ne olduğunu biliyor musunuz? 'Allah ve Rasûlü daha iyi bilir' dediler. 'Kardeşini hoşlanmadığı şeyle anmandır' buyurdu.

إِنَّ مِنْ أَحَبِّكُمْ إِلَيَّ وَأَقْرَبِكُمْ مِنِّي مَجْلِسًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَحَاسِنَكُمْ أَخ...

Kıyamet gününde bana en sevimli olanınız ve bana en yakın oturacak olanınız, ahlâkı en güzel olanınızdır.

لَيْسَ الشَّدِيدُ بِالصُّرَعَةِ إِنَّمَا الشَّدِيدُ الَّذِي يَمْلِكُ نَفْسَهُ عِنْدَ الْغَضَبِ

Güçlü kişi güreşte yenen değildir. Asıl güçlü, öfkelendiğinde kendine hâkim olan kimsedir.

حَقُّ الْمُسْلِمِ عَلَى الْمُسْلِمِ خَمْسٌ: رَدُّ السَّلَامِ وَعِيَادَةُ الْمَرِيضِ وَاتِّبَاعُ الْج...

Müslümanın Müslüman üzerinde beş hakkı vardır: Selâmı almak, hastayı ziyaret etmek, cenazeye katılmak, davete icabet etmek ve aksırana...

إِنَّ اللَّهَ كَتَبَ الْإِحْسَانَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ، فَإِذَا قَتَلْتُمْ فَأَحْسِنُوا الْقِتْلَةَ، و...

Allah her şeye ihsanı yazmıştır. Öldürdüğünüzde güzel öldürün, kestiğinizde güzel kesin. Bıçağını bileyleyip hayvanını rahat ettirsin.

الصَّبْرُ ضِيَاءٌ

Sabır bir ışıktır.

الْمُسْلِمُ أَخُو الْمُسْلِمِ لَا يَظْلِمُهُ وَلَا يَخْذُلُهُ وَلَا يَحْقِرُهُ

Müslüman Müslümanın kardeşidir. Ona zulmetmez, onu yardımsız bırakmaz ve onu küçümsemez.

اتَّقِ اللَّهَ حَيْثُمَا كُنْتَ وَأَتْبِعِ السَّيِّئَةَ الْحَسَنَةَ تَمْحُهَا وَخَالِقِ النَّاسَ بِخ...

Nerede olursan ol Allah'tan kork, kötülüğün ardından iyilik yap ki onu silsin ve insanlara güzel ahlâkla davran.

يَسِّرُوا وَلَا تُعَسِّرُوا وَبَشِّرُوا وَلَا تُنَفِّرُوا

Kolaylaştırın, zorlaştırmayın. Müjdeleyin, nefret ettirmeyin.

أَنَا وَكَافِلُ الْيَتِيمِ فِي الْجَنَّةِ هَكَذَا وَأَشَارَ بِالسَّبَّابَةِ وَالْوُسْطَى

Ben ve yetimi himaye eden kimse, cennette şöylece yanyanayız, dedi ve işaret parmağıyla orta parmağını gösterdi.

أَتَدْرُونَ مَا الْغِيبَةُ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ ذِكْرُكَ أَخَاكَ بِمَا يَكْرَه...

Gıybetin ne olduğunu biliyor musunuz? Dediler: Allah ve Rasûlü bilir. Buyurdu: Kardeşini hoşlanmayacağı şeyle anmandır.

ارْحَمُوا مَنْ فِي الْأَرْضِ يَرْحَمْكُمْ مَنْ فِي السَّمَاءِ

Yeryüzündekilere merhamet edin ki, gökteki de size merhamet etsin.

الْكَلِمَةُ الطَّيِّبَةُ صَدَقَةٌ

Güzel söz sadakadır.

إِذَا لَمْ تَسْتَحِ فَاصْنَعْ مَا شِئْتَ

Utanmıyorsan istediğini yap.

إِيَّاكُمْ وَالْحَسَدَ فَإِنَّ الْحَسَدَ يَأْكُلُ الْحَسَنَاتِ كَمَا تَأْكُلُ النَّارُ الْحَطَبَ

Hasetten sakının! Çünkü haset, ateşin odunu yediği gibi iyilikleri yer.

اتَّقِ اللَّهَ حَيْثُمَا كُنْتَ وَأَتْبِعِ السَّيِّئَةَ الْحَسَنَةَ تَمْحُهَا وَخَالِقِ النَّاسَ بِخ...

Nerede olursan ol Allah'tan kork, kötülüğün ardından iyilik yap ki onu silsin ve insanlara güzel ahlakla muamele et.

إِنَّ الرِّفْقَ لَا يَكُونُ فِي شَيْءٍ إِلَّا زَانَهُ وَلَا يُنْزَعُ مِنْ شَيْءٍ إِلَّا شَانَهُ

Yumuşaklık bir şeyde bulunursa onu güzelleştirir, bir şeyden çıkarılırsa onu çirkinleştirir.

تَبَسُّمُكَ فِي وَجْهِ أَخِيكَ لَكَ صَدَقَةٌ

Kardeşinin yüzüne tebessüm etmen sadakadır.

لَا يُلْدَغُ الْمُؤْمِنُ مِنْ جُحْرٍ وَاحِدٍ مَرَّتَيْنِ

Mümin aynı delikten iki kez sokulmaz.