Dalilin Halitta — Me yasa muke nan?
Tambayar 'me yasa muke nan?' ita ce mafi zurfi tambayar da ɗan adam ke yi. Kur'ani yana ba da amsa wacce ba kawai ta addini ba ne — yana ɗauke da abin da hankali ke nema.
Dalilin Halitta — Me yasa muke nan?
Masana falsafa sun ce wannan ita ce tambaya mafi zurfi da ɗan adam ke yi. Ba "ta yaya duniya ta kasance" — kimiyya tana iya amsa wannan. Amma "me yasa komai ke wanzuwa?" da "me yasa ni ke wanzuwa?"
Kur'ani yana ɗaukan wannan tambaya ba tare da ɓoyo ba.
Amsa Ta Kai Tsaye
Kur'ani yana ba da amsa mai sauƙi amma mai zurfi sosai:
"Ban halicci aljannu da mutane sai domin su bauta mini." (Kur'ani 51:56)
Kalmar Larabci "ya'buduni" — su bauta mini — yana da ma'ana mai faɗi fiye da ibada ta waje kawai. Masana sun bayyana cewa yana nufin: "su san ni, su ƙaunace ni, su aiwatar da nufina, su zama shaida ta ƙimomina a duniya."
Wannan ya nuna ma'anar rayuwa mai cikakken bayani: ba da amfani ta waje kawai ba — alaƙa ta ciki da Allah.
"Khalifah" — Wakilin Allah a Ƙasa
Kur'ani yana bayyana ɗan adam a matsayin "khalifah" — wakilin Allah, mai kula a duniya.
"Kuma lokacin da Ubangijinka ya ce wa mala'iku: 'Lallai Ni mai sanya wakili a ƙasa.'" (Kur'ani 2:30)
Wannan hoto yana ba da alhaki mai girma. Ɗan adam ba kawai mazaunin duniya ba — mai alhakin kula da ita ne, mai aiwatar da adalci a ciki ne, mai nuna ƙimoman Allah a ciki ne.
Dalilin Halitta ya Bambanta da Nihilism
A duniyar zamani, wata falsafa ta bayyana da muhimmanci: nihilism — cewa rayuwa ba ta da ma'ana ta asali, kuma kowane mutum dole ne ya ƙirƙiri ma'anarsa kansa.
Kur'ani yana ba da amsa ta akasin haka: rayuwa tana da ma'ana ta asali, wacce ta fito daga Mawallafinta. Wannan ma'anar ba mai mutum ba ya ƙirƙiri — an gina shi a cikin halitta.
Amma wannan ma'ana ba ta wuce kawai ba — yana buƙatar zaɓi. Ana iya rayuwa cikin ma'ana ta asali ko ba tare da ita ba. Wannan zaɓi yana kan mutum.
Ma'anar Wahala
Ɗayan mafi muhimmancin amfanin imani da dalilin halitta shine yadda yake ba da ma'ana ga wahala.
Idan rayuwa ba ta da ma'ana ta asali, wahala na iya zama kawai aibu na yanayi wanda ba shi da fassara. Amma idan rayuwa tana da nufin, to wahala na iya zama wani ɓangare na tafiya — gwaji, koyarwa, haɓakawa.
Kur'ani yana koyar da wannan: "Lallai tare da wahala akwai sauƙi." (Kur'ani 94:5-6) Ba kawai "wahala za ta wuce ba" — tare da wahala — a lokaci ɗaya — sauƙi ya kasance.
Dalilin Halitta da Alhakin Zamantakewa
Imani da dalilin halitta yana haifar da alhakin zamantakewa mai ƙarfi.
Idan ni khalifah ne a duniya — mai alhakin kula da ita — to kula da muhalli, adalci ga marasa ƙarfi, da gina al'umma mai alheri sun zama wajibi na ruhaniya, ba kawai kyautatawa na duniya ba.
Wannan ya haifar da wani muhimmin darasi: addini da alhakin zamantakewa ba su da jituwa — su haɗin kai ne.
Mafi Girman Dalilin
Amma wataƙila mafi zurfi dalilin da Kur'ani ke nuna shi ne mai ban sha'awa:
"Kuma Mu halice su yadda ya dace da su su san ne." (wato ma'anar kai tsaye daga tafsiri na ayoyi da dama)
Dalilin halitta ba kawai aikin waje ba ne — shi alaƙa ce. Allah ya halicce ɗan adam don ya sani, don alaƙa ta gaskiya.
Wannan yana canza komai: rayuwa ba ta iyakance ga aikin waje kawai — ita tafiya ce ta ciki ta haɗuwa da Mawallafin duk wani abu.
faq
Me Kur'ani ke koyarwa game da dalilin halitta ta ɗan adam?
Kur'ani ya bayyana a sarari: 'Ban halicci aljannu da mutane sai domin su bauta mini.' (51:56) Amma masana sun bayyana cewa 'bauta' a Kur'ani yana nufin fiye da ibada ta waje — yana nufin cikakken haɗuwa da nufin Allah.
Ta yaya Kur'ani ke bayyana ƙimar ɗan adam?
Kur'ani yana kiran ɗan adam 'khalifah' — wakilin Allah a ƙasa. Wannan ya bayyana ɗan adam ba a matsayin ƙaramin abu ba, amma mai alhaki na kula da duniya kuma na aiwatar da adalci.
Shin dalilin halitta ya shafi yadda muke rayuwa yanzu?
Eh sosai. Idan muka fahimci cewa mun zo ne da nufin, duk ayyukanmu suna sami ma'ana mai zurfi — aiki ya zama amanah, alaƙa ta zama ibada, kula da duniya ta zama wajibi.