Damuwa a Zamanin Zamani da Abin da Musulunci ke Cewa

Damuwa (anxiety) yana da sifofin da daman da daman suke sani daga ciki — zuciyar da ke bugawa cikin gudu ba tare da dalilin jiki ba, tunanin da ba za a iya hana su ba, jin kamar wani abu mara iyaka ya zo daga gaba.

Organizationin lafiyar duniya WHO ta nuna cewa kusan mutum biliyan ɗaya a duniya suna rayuwa da matsalolin lafiyar tunani — damuwa da bakin ciki a gaba.

Musulunci ba ya watsar da wannan gaskiya. Ba ya ce "Yi imani kawai kuma za ka warke." Amma yana ba da hangen nesa da ayyuka da ke taimakawa.

Annabi Ya Fuskanci Damuwa

Kafin komai, yana da muhimmanci a ambata: Annabi Muhammadu (s.a.w) ya fuskanci damuwa.

Bayan farkon wahayin — lokacin da Jibrilu ya zo — Annabi ya yi gudu komawa gida yana girgizawa, ya ce wa matar sa Khadijah: "Ka rufe ni, ka rufe ni." Ya yi tsoro har ya kasa barci da sauƙi, ya ji kamar ya fita waje daga zuciyarsa.

Sahabi da dama sun fuskanci bakin ciki mai tsanani — kamar Uthman ibn Affan wanda ya kasance mai ɓacin rai sannan a aure na biyar.

Wannan yana nuna cewa damuwa ba alamar raunin imani ba ce. Kuma rashin jin kunya wajen ba da labari shi ne farkon taimako.

Alkur'ani Da Zuciyar Damuwa

Alkur'ani yana da ayoyi da yawa da ke kai ga zuciyar mai damuwa da gaskiya:

"Lalle ta ambaton Allah suke kwantawa zukatan muminai. Ku sani! Lalle ta ambaton Allah suke kwantar da zuciya!" — Surar Ar-Ra'd.

Wannan ba yana ce "Ka karanta Alkur'ani kuma damuwar za ta ɓace nan take" ba. Yana nuna cewa haɗin kai da Allah — zikiri na gaskiya — yana canza yanayin zuciya.

"Kuma ba mu dora wani rai sai gwargwadon ƙarfinsa." — Surar Al-Baqarah.

Wannan yana ce: Duk abin da kake fuskanta — Allah Ya san ƙarfinka, kuma abin da Ya bari ya same ka bai wuce ƙarfinka ba — ko da ya ji haka.

Tawakkul: Dogaro Ba Rashi Aiki Ba

Ɗayan mafi ƙarfin koyarwar Musulunci game da damuwa ita ce tawakkul — dogaro ga Allah.

Amma tawakkul yana da kuskurar fahimta: Wasu suna tsammanin yana nufin "ba za ka yi komai, Allah zai yi" — hakan ba tawakkul ba ne, har ma ba Musulunci ba ne.

Hadisi ya nuna hoto daban: Wani mutum ya je wurin Annabi ya tambayi: "Zan ɗaure rakumina ko zan watsar da shi na yi tawakkul?" Annabi ya ce: "Ɗaure shi sa'an nan ka yi tawakkul."

Tawakkul ta gaskiya ita ce: Ka yi dukan abin da kake iya — ka nemi taimako, ka yi magani, ka yi ƙoƙari — sa'an nan sakamako a bar shi ga Allah.

Damuwa mafi yawa ta fito ne daga ƙoƙarin sarrafa abubuwan da ba za a iya sarrafa su ba. Tawakkul yana raba duniya zuwa biyu: Abin da zan iya yi, da abin da ba zan iya yi. Ka mai da hankali kan na farko. Na biyu a bar shi ga Allah.

Zikiri: Hanyar Ruhaniya

Alkur'ani ya nuna cewa ambatar Allah tana kwantar da zuciya. Malamai sun kara bayani: Zikiri na ɗan lokaci — "Subhanallah," "Alhamdulillah," "La ilaha illa Allah" — na iya canza yanayin zuciya ta hanyar da masana ilimin halayyar ɗan adam na yanzu suka fara lura da ita.

Bincike na zamani ya nuna cewa salon numfashi mai tsari, maimaita kalmomi, da tsayuwa a halin yanzu (mindfulness) suna taimaka wa damuwa. Zikiri yana yin duka waɗannan tare.

Haɗin Kai A Matsayin Wariya

Musulunci yana ba da tsarin zamantakewa wanda ya kasance hanyar wariya ga damuwa:

Sallah biyar tare — ba koyaushe amma akai-akai — yana samar da haɗin kai da al'umma.

Tarawih na Ramadan — sallar dare ta tare — yana kawo mutane da yawa tare tsawon wata.

Ziyara da kulawa da makwabci — wajibin da Annabi ya nanata.

Neman Taimako Ya Halal

Ɗayan mafi muhimmancin saƙo ga Musulmin zamanin yau: Neman taimakön lafiyar tunani halal ne kuma yana tare da imani.

Annabi (s.a.w) ya ce: "Yi amfani da magani, domin Allah ba Ya sanya cuta sai Ya sanya wariya." Wannan magani yana haɗa magungunan jiki — kuma malamai da yawa na zamani sun ce yana haɗa taimakon lafiyar tunani.

Damuwa wani lokaci yana da asali na kwakwalwa — sinadarai. Wannan ba zunubi ba ne. Wariya ba kaskanci ba ne.

Tambayoyi don Tunani

• Bambanci tsakanin "Yi imani kawai kuma za ka warke" da "imani yana taimaka — amma neman taimako a halal" — wanne ya fi gaskiya?
• Tawakkul a matsayin "yi dukan abin da za a iya, sa'an nan ka bari sakamako" — ta yaya hakan ya bambanta da yadda yawancin mutane ke tunani game da damuwa?
• Damuwa a zamanin zamani tana da alaƙa da rashin tabbas da gaba — ta yaya imani da ƙaddar Allah zai iya canza wannan?