Kadaici a Zamanin Zamani da Abin da Musulunci ke Cewa

Ɗayan manyan abubuwan ban mamaki na zamanin yau shi ne wannan: A duniyar da ke da haɗin wayar tarho fiye da kowane lokaci a tarihin ɗan adam — kadaici ya zama ɗaya daga cikin manyan matsalolin lafiyar tunani.

Bincike a Amurka, Burtaniya, da sauran ƙasashe masu ci gaban zamani sun nuna cewa yawancin mutane suna jin kadaici akai-akai. Matasa — waɗanda suke amfani da kowane sabuwar fasaha — su ne suka fi jin kadaici.

Yadda hakan ya kasance? Kuma Musulunci yana da me za a ce?

Nau'o'in Haɗi

Fasaha ta ba mu damar "haɗi" da mutane da yawa fiye da kowane lokaci. Amma bincike ya nuna cewa yawan "haɗi" na dijital ba ya rage kadaici — wani lokaci yana ƙarawa.

Dalilin yana da sauƙin bayanin: Akwai nau'o'in haɗi daban:

Haɗi na zahiri — kasancewa tare da mutum jiki da jiki, yin magana, taɓawa, cin abinci tare.

Haɗi na zuciya — kasancewa an gane, an ji, an karɓa don wanda kake.

Haɗi na ruh — kasancewa haɗe da wani abu da ya fi ɗan adam — ma'ana, ƙima, ko a hangen Musulunci, haɗi da Allah.

Fasaha ta samar da yawan haɗin jiki na zahiri — amma ba ta samar da haɗin zuciya ko na ruh ba ta hanyar kanta.

Alkur'ani Da Kadaici

Maryama, a lokacin wahalar haihuwa, ta kasance ita kaɗai. Ba ta da surukin, ba ta da abokai, ba ta da kowa. Ta ce: "Da na mutu kafin wannan."

Amma a wannan lokacin, an gaya mata: "Kada ki yi bakin ciki." Kuma an samar da abinci, ruwa, da inuwa.

Wannan ba yana cewa "kadaici bai wanzu ba" ba. Yana nuna cewa ko a mafi nauyin lokacin kadaici, haɗi na ruhu ya wanzu — kuma Allah yana ganin.

Alkur'ani ya ce: "Lalle Ni kusa ne — Ina amsa addu'ar mai addu'a idan ya kira Ni." Wannan alkawari na kusa bai dogara da kasancewar mutane a kewaye ba. Yana dawwama ko ka kasance a cikin jama'a da yawa ko ka kasance kaɗai daren tsit.

Sallah A Matsayin Jadawalin Haɗi

Ɗayan abubuwa mafi ƙarfin da Musulunci ya tsara shi ne tsarin sallah biyar a rana.

Da asuba — haɗi kafin duniya ta fara. Da la'asar — haɗi a tsakiyar zaman yau da kullum. Da asr — haɗi bayan aikin yini. Da la'asar — haɗi a faɗuwar rana. Da isha — haɗi kafin kwanciya.

Ba su bari mutum ya kasance a cikin tunanin duniya kawai na tsawon lokaci. Kowace awa kaɗan, akwai takataccen lokaci don koma zuwa ga mai Kusa.

Ba dokoki kawai ba ne waɗannan — tsarin lafiyar ruhaniya ne wanda ya yi nasara tsawon ƙarni.

Umma: Al'umma A Matsayin Kariya

Ɗayan ginshiƙan Musulunci shi ne "Umma" — al'ummar muminai wacce take kama ɗaya daga cikin jikin ɗaya.

"Misalin muminai wajen ƙaunarsu da rahaminsu da tausayinsu shi ne irin jikin ɗaya — idan wani ɓangare ya ji ciwon, dukan jiki ya amsa da rashin bacci da zazzabi."

Wannan bai kasance maganar sha'awa ba kawai. Alkali ne. Musulunci ya ƙarfafa ziyarar marasa lafiya, taimakawa da makwabta, ciyarwa da masu buƙata. Waɗannan "wajibai na zamantakewa" suna samar da tsarin al'umma wanda ke rage kadaici ta hanyar ta.

Tafakkuri: Kaɗai Ba Kadaici

Musulunci yana yin bambanci tsakanin kaɗai (khalwa) na zaɓi da kadaici na zafi.

Annabi (s.a.w) yana yin tafiyyar kaɗai zuwa Ƙoƙon Hira don tunani kafin wahayi ya faro. Malamai na Musulunci da yawa suna yin kwanaki ko makonni na tafakkuri kaɗai — ba domin an yi musu hukunci ko an guje su ba, amma domin suna buƙatar zaman tunani.

Kaɗaici mai zaɓi — inda mutum ke haɗe da kansa da kuma da Allah — yana samar da ilimin kai da ƙarfin ruhaniya.

Kadaici mai zafi — inda mutum ya ji cewa babu wanda ya yi masa muhimmanci — wannan yana buƙatar warke ta hanyar haɗi da mutane da Allah.

Tambayoyi don Tunani

• Ta yaya kuke bambanta kadaicin ku wanda ya taɓa zuwa ga al'umma daga kadaicin wanda ya kasance ko da tare da mutane?
• Sallah biyar a rana — idan ka yi tunanin shi a matsayin jadawalin haɗi da Allah ba dokoki kawai ba — ta yaya hangen nesa ya canza?
• Haɗi na ruh — kasancewa haɗe da ma'ana da wani abu mai girma — ya fi muhimmanci a game da kadaici fiye da haɗi na zamantakewa?