Ramadan: Falsafar Azumi — Me yasa Kwanaki 30 Ba tare da Abinci Ba suke Canza Yadda Muke Ganin Duniya?

Idan wani ba Musulmi ba ya tambayi me yasa kuke azumi wata guda, amsar da ta fi zama ta farko ita ce: "Domin Alkur'ani ya ce." Wannan amsar ta gaskiya — amma ba ta cika ba.

Tambaya mai zurfin bincike ita ce: Yaya azumi ke canza wani abu? Me yasa wannan ibada, daga cikin dukkan ibadar da za a iya zaɓa, ta kasance ɗaya daga cikin ginshiƙan Musulunci?

Azumi a Duniya

Kafin mu shiga falasafar Musulunci ta azumi, yana da sha'awa a lura: Azumi ba na Musulunci kawai ba ne.

Yahudanci yana da Yom Kippur da wasu azuman.

Kiristanci yana da Lent da sauran al'adun azumi.

Hindu, Buddha, da sauran al'adun suna da al'adar azumi.

Me ya sa dukan waɗannan al'adu mabambanta suka kai ga irin wannan koyarwa? Wataƙila domin azumi yana da tasiri ta gaskiya wanda bil'adama suka lura da shi tsawon zamanai.

Taƙawa: Manufar Ramadan

Alkur'ani ya ce dalilin azumi shi ne samun "taƙawa" — kalmar da ba ta da fassara kamala a Hausa. Wasu sun ce tsarki. Wasu sun ce tsanake ga Allah. Wasu sun ce wayewa ta ruhaniya.

A'a, taƙawa yana da zurfi fiye da kowannensu. Yana nufin kasancewa a cikin yanayin lura da Allah, lura da gaskiya, lura da ma'ana. Yana nufin riƙe ɓangare na kai wanda ke iya ganin duniya tare da ido mai haske.

Azumi wata hanyar samun wannan ita ce — domin lokacin da ka sarrafa sha'awar jiki mafi sauƙi (yunwa), kana nuna cewa kana da iko akan kanka. Kuma wannan ikon zai iya taimaka da sha'awara mafi wahalar sarrafawa.

Canjawa ta Fahimta

Lokacin azumi yana canza yadda mutum ke ganin duniya ta hanyar da ba a sauƙin bayyana ba.

Da asuba, kafin abinci, duniya tana ganin daban. Karanta Alkur'ani cikin hutu yakan samu zurfin fahimta wanda bai kasance idan cike ciki. Addu'a tana da ƙarfi daban.

Wataƙila domin azumi yana lalata daga aikin da ke ɗaukar hankalin mu kullum — neman abinci, tunani game da abincin dare, sha'awar kowane iri. Lokacin waɗannan sha'awara ba su ɗauke da yawa, tunani yana iya zuwa ga abubuwa mafi zurfi.

Malaman Musulunci sukan nuna cewa zuciya kamar madubi ne — kuma sha'awara marasa iyaka sune turɓaya da ke rufe madubinsa. Azumi yana tsabtace.

Tausayi Ta Gwanita

Ɗayan mafi kyawun sakamakon azumi shi ne tausayi.

Ka yi azumi tsawon kwanaki 30. Ka ji yunwar gaskiya — ba yunwa ta "ba na ci sa'o'i uku" ba. Yunwar da ke kaiwa karfe ɗaya na wani dare ban da cin abinci tun asuba.

Sa'an nan ka dubi mutumin da ke azumin ba saboda Ramadan ba — amma saboda ba shi da abinci. Ba sa ba.

Wannan bambancin — tsakanin azumin zaɓi da yunwar tilastawa — yana canza zuciyar mai imani.

Dare na Alkur'ani

Alkur'ani ya saukawa karo na farko a wata Ramadan — musamman a Laylatul-Qadr, daren Ƙadari.

Kuma don haka, Ramadan wata na Alkur'ani ne. Musulmi suna karantawa fiye da duk wani lokaci. Masallatai suna cika da Tarawih — addu'ar dare ta musamman inda ake karanta Alkur'ani gaba ɗaya a cikin watan.

Ana ci da ruwa tare a daren Sahur kafin asuba — wanda ke kiyaye haɗin kai. Ana karya azumi tare a Iftar — yana ƙarfafa al'umma.

Laylatul-Qadr: Dare Guda Wanda Ya Fi Wata Dubu

Alkur'ani ya ce Laylatul-Qadr — mafi girma daga kwanaki goma na ƙarshe na Ramadan — "ya fi wata dubu ɗaya."

Malamai sun tattauna: Me yasa? Ɗayan amsa: Alkur'ani ya saukawa a wannan dare — kuma wahayin Allah da ya fito a wannan dare ya canza tarihin ɗan adam fiye da dukan waɗancan watanni dubu.

Amma kuma akwai ma'ana ta ruhaniya: Duk wanda ya tsaya wannan daren — ya ibada, ya addu'a, ya nemi gafara — yana shiga wani yanayi na musamman. Shekara guda ta ibada tana iya kasancewa a wannan dare ɗaya.

Tambayoyi don Tunani

• Idan ka taɓa yin azumi — ko na Ramadan ko wani — me ka lura da jihangarki ta canjawa?
• Azumi a matsayin hanyar samun taƙawa — ta yaya sarrafa sha'awara ta jiki ke haifar da wayewa ta zuciya?
• Tausayi da ya fito daga gwanita — ta yaya bambantacarsa daga tausayi wanda ya fito daga koyarwa kawai?