Sunan Allah: Ar-Rahim — Rahama Mai Kusa da Zuciya

Duk Surah Fatiha tana farawa da kalmomin biyu waɗanda duk Musulmi suka sani: "Bismillahir rahmanir rahim." Ar-Rahman da Ar-Rahim suna tsayawa kusa, wuri guda, cikin surar da aka karanta sau da yawa a Kur'ani fiye da kowane rubutu.

Amma me yasa biyu? Me ke bambanta su?

Bambanci Mai Zurfi

Masana lugatun Larabci da tafsiri sun yi nazari mai zurfin gaske kan wannan bambanci. Duka sunaye biyu suna fito daga asalin kalmar "rahma" — rahama, tausayi, ƙauna. Amma sun bambanta ta hanya mafi muhimmanci:

Ar-Rahman (الرحمن) yana bayyana nau'in rahama wanda ya cika — ya haɗa da dukkan halitta, mumini da kafiri, mutum da dabba, yanzu da ko da yaushe. Wannan rahama ita ce ta duniya, ta sararin samaniya, wadda ta kasance kafin dukkan halitta.

Ar-Rahim (الرحيم) yana bayyana nau'in rahama wanda yake na musamman — ta kusa, ta alaƙa, wanda yake nuna yadda Allah ke kula musamman da waɗanda suka koma zuwa gare Shi.

Kamar Ruwan Sama da Ruwan Rijiya

Ana iya fahimtar bambancin da wannan misali: Ar-Rahman kamar ruwan sama ne wanda ke sauka daga sama yana ruwa duka — gonar kirki da gonar marar kirki, ƙarƙashin shiyya ɗaya. Ba ya tambaya mai kamata ko a'a.

Ar-Rahim kamar rijiya ce da mutum ya haƙa — yana buƙatar motsi, yana buƙatar kusa, yana buƙatar neman. Amma lokacin da ka isa, ruwan ya fi zafi, ya fi ƙoshi.

Alaƙa, Ba Nesa Ba

Ɗaya daga cikin mafi kyawun bayanai na Ar-Rahim a Kur'ani yana cikin aya mai ban sha'awa: "Kuma Shi ne mafi Misu'na ga muminai." (33:43)

Wato, Allah ba kawai yana gafartawa ba — yana nuna tausayi, yana nuna ƙauna, yana nuna cewa alaƙa da Sa na musamman.

Wannan yana rusa ra'ayi ɗaya da ake samu wani lokaci: cewa Allah yana nesa, mai tsanani, mai jira don ya hukunta. Kur'ani yana nuna ra'ayi daban: Allah yana kusa — "Kuma lalle shi ne na kusa da ku fiye da jijiyar wuyarku." (50:16)

Tuba da Ar-Rahim

Daga cikin mahallin inda Ar-Rahim ya fi bayyanawa shi ne bayan tuba. Kur'ani yana cewa Allah yana karɓar tuba — ba da yin la'akari da yawan zunubi ba.

Ayoyi da yawa suna nuna Allah yana bayyana Kansa da Ar-Rahim bayan ya yi magana kan tuba: kamar dai yana nuna cewa tuba ita ce hanyar shiga cikin rahama ta musamman.

Wannan ba yana nufin cewa za a yi kowane zunubi ba a tuba kawai, sai abin ya koma daidai. Yana nufin cewa kofa tana a bude ga duk wanda ya koma da zuciya gaskiya.

Tambaya ta Zuciya

Mun saba da al'adun da suke iya tsoratarwa — inda kuskure ya fara zargi mai ɗorewa. Inda yin laifi yana nufin ka zama mutum mara kyau har abada.

Ar-Rahim yana kawo ra'ayi daban: kuskure ba ɓata ba ne ta ɗorewa. Shi ne dama don tuba, don komawa, don farawa daga sabon ɗibo.

Kuma wannan yana nuna wani abu game da yanayin ɗan adam wanda Kur'ani ya gani: mutum mai kuskure ne ta halitta, amma kuma mai yiwuwar girma da canzawa ta halitta.

Ar-Rahim yana kasancewa a jira, yana kasancewa a shirye — a kowane lokaci da zuciya ta shirya ta koma.