Surah Al-Imran: Fada Imani da Shakku

Akwai lokutan da zuciya ke tambaya: "Shin wannan gaskiya ne? Yadda zan san abin da nake gaskata daidai ne?" Waɗannan tambayoyin ba alama ce ta rauni ba — su ne alamar mutum wanda ke neman gaskiya da gaske.

Surah Al-Imran, suratul uku ta Kur'ani, an saukar da ita ne a lokaci mai wahala — lokacin da al'umma suka fara tambaya, suka fara shakka, suka fara neman hujja. Kur'ani ya amsa ba da umarni kawai ba, bali da tunani, da hujja, da gayyata zuwa ga bincike.

Zuciya Mai Neman Gaskiya

Suratul tana fara da bayanin cewa Allah shi ne Mai Rayarwa, Mai Tsayarwa — Ma'abucin dukkan ilimi. Sannan nan da nan tana rushe yaudara guda ɗaya mai haɗari: cewa imani yana nufin rufewa ga tunani.

A aya ta bakwai, Kur'ani yana raba ayoyin zuwa nau'i biyu: waɗanda ma'anarsu a sarari take, da waɗanda ke buƙatar tunani mai zurfi. Kur'ani yana cewa waɗanda zuciyarsu ta karkata za su bi kawai waɗanda ke da wahalar fahimta, suna neman fitina. Amma waɗanda ilimi ya cika zuciyarsu za su ce: "Mun gaskata duka, sun fito daga Ubangijinmu."

Wannan bambanci yana koyar da mu abu mai muhimmanci: imani da tunani ba abokan gaba ba ne. Imani mai zurfin gaske yakan zo bayan tambaya, bayan bincike, bayan zuciya ta biya hujjoji.

Fitaccen Labari: Iyalin Imran

Suna surar ya fito daga labarin wata iyali — iyalin Imran. Mahaifiyar Maryam ta sadaukar da ɗanta ga hidimar Allah kafin ma haihuwa. Wannan yana nuna wani abu mai ban sha'awa: Allah yana karɓar sadaukarwa da niyyar gaskiya, kafin ma sakamakon ya bayyana.

Labarin Maryam yana nuna mace mai ƙarfi, mai tsarki, wanda aka zaɓa daga cikin dukkan 'yan Adam. Labarin Yahya yana nuna zaɓin allahntaka yana gudana ta hanyoyin da mu ba mu iya hasashen su ba. Kuma labarin Isa — da haihuwarsa ta musamman, da mu'ujizozinsa, da matsayinsa a matsayin manzo — yana kawo tambayoyi manya da abubuwa.

Isa a Idanun Kur'ani

Ɗaya daga cikin kyawawan abubuwa a cikin suratul shi ne yadda take magana game da Annabi Isa da hankali da daraja. Ba ta musun mu'ujizozinsa ba. Ba ta rage daraja ɗan Adam ɗin ba. Amma tana bayyana a fili: Isa bawan Allah ne, manzonsa ne, ba Allah ne ba.

Kur'ani yana amfani da kwatancen Adamu wajen bayyana haihuwar Isa ba tare da uba ba: "Misalin Isa a wurin Allah kamar misalin Adamu ne. Ya ƙirƙira shi daga ƙasa, sannan Ya ce masa: 'Kasance!' Sai ya zama." (3:59)

Wannan hujja mai sauki amma mai zurfi tana tambaya: idan haihuwa ba tare da uba ba ke nuna allahntaka, to Adamu wanda aka ƙirƙira ba tare da uwa ko uba ba ya fi cancanta a yi masa allahntaka? Kur'ani yana ba da hujja, ba kawai umarni.

Fada a Tsakanin Imani da Duniya

Wani babban jigo na suratul shi ne yadda imani ke iya kasancewa mai rauni a gaban jarabawar duniya. Aya ta 14 tana lissafa dukkan abubuwan da zuciyar ɗan Adam ke so: mata, 'ya'ya, dukiya, dabbobii, gonakin noma. Kur'ani ba ya ce waɗannan munana ne. Amma yana nuna cewa su kyakyawa ne na wucin gadi, kuma akwai kyawu mai dawwama fiye da su.

Wannan ba ƙi duniya ba ne. Shi ne gayyata zuwa ga fahimtar abin da ya fi dawwama.

Tambaya Mai Muhimmanci

Surah Al-Imran tana ƙarewa da ɗaya daga cikin kyawawan ƙarshen suratul a Kur'ani — da addu'ar muminai waɗanda suke tuna Allah a tsaye, a zaune, a kwance, suna tunani a cikin ƙirƙirar sammai da ƙasa.

Suna cewa: "Ubangijinmu! Ba Ka ƙirƙira wannan banza ba. Tsarki ya tabbata a gareka, ka tsare mu azabar wuta."

Waɗannan ba mutane ne waɗanda duk tambayoyinsu sun ƙare ba. Su ne mutane waɗanda suka ga girman duniya, suka yi tunani, suka zo ga tabbaci — ba saboda sun rufe idanunsu, bali saboda sun bude su sosai.

Wannan shi ne tafarkin da Kur'ani ke gayyatar mu zuwa gare shi: tunani da buɗe zuciya, ba rufewa da dogaro da al'ada kawai ba.