Surah Luqman — Hikimar Mahaifi ga Ɗansa

A cikin Kur'ani, Luqman yana ɗaya daga mutanen da ba su kasance annabawa ba amma suka sami matsayi mai girma — saboda hikima.

Kur'ani ya ambata surar nasa, ya ba da koyarwar sa ga ɗansa — koyarwa wacce masana sun ɗauka a matsayin daga mafi cikakken bayanan ɗabi'a a adabin Musulunci.

Luqman — Mutum mai Hikima

"Kuma lallai mun ba Luqman hikima: 'Ka yi godiya ga Allah. Kuma wanda ya yi godiya, yana yi don kanshi kawai — kuma wanda ya yi ƙyama, lallai Allah Ya wadatuwa Mai Yabo.'" (Kur'ani 31:12)

Wannan ya nuna hikima ta gaskiya tana farawa da godiya ga Allah — ba da ƙimar kai ta duniya ba.

Koyarwar Farko: Tauhidi

"Ya ɗana, kada ka yi shirka da Allah — lallai shirki zalunci ne mai girma." (Kur'ani 31:13)

Luqman ya fara da tauhidi. Wannan ya nufiya wani abu mai ban sha'awa: ko da a cikin koyarwar ɗabi'a ta iyali, ainihin asasin shine alaƙa da Allah.

Zalunci da Luqman ya bayyana ba na cin abinci ba ne — "zalunci" a nan yana nufin sanya wani a matsayin daidai da Allah. Wannan yana nufiya babban zalunci a kan gaskiya.

Koyarwar Girmama Iyaye

"Kuma muka umarce ɗan adam da iyayensa — mahaifiyarsa ta ɗauke shi cikin rauni a kan rauni, da yaye shi cikin shekara biyu — 'Ka yi godiya a gare ni da kuma iyayenka, zuwa garena dawowa.'" (Kur'ani 31:14)

Wannan ya nufiya girmamawa mai zurfi ga iyaye — musamman mahaifiyar wacce ta ɗauki nauyin haihuwa da nono.

Amma Luqman ya nuna iyakar ƙara: "Kuma idan suka ƙoƙari ka yi shirki da ni, ba ka sani da shi ba — sai ka yi tare da su a cikin duniya da alheri." (Kur'ani 31:15)

Girmama iyaye — eh. Bin su wajen ƙarya ko zunubi — a'a. Wannan daidaituwa ya nufiya mutumtaka ta hankali.

"Ido Ƙananan Komai"

"Ya ɗana, lallai idan aka kasance ita ƙoƙon ciyawa, ta kasance a cikin dutse ko a sammai ko a ƙasa, Allah zai kawo ta. Lallai Allah mai laushi ne mai fahimta." (Kur'ani 31:16)

Wannan ya nufiya Allah yana ganin komai — har abin da ya ɓoye a cikin dutse ko a sararin sama. Wannan ba koyarwa ta tsoro kawai ba — yana nufiya duk ayyukan alheri suna ganuwa, duk ayyukan ƙauna suna ganuwa.

Koyarwa ta Ɗabi'a

Luqman ya ci gaba da koyarwar ɗabi'a:

"Ya ɗana, ka yi sallah, ka umarci kyautatawa, ka hana sharri, ka yi haƙuri a kan abin da ya same ka." (Kur'ani 31:17)

Wannan tsari ya nufiya duk ɓangarorin ɗabi'a: ibada ta ciki (sallah), aikin waje (umarni kyautatawa, hani sharri), da juriya ta ciki (haƙuri).

"Kuma kada ka juye fuska ga mutane da girman kai, kuma kada ka yi tafiya da girman kai a ƙasa — lallai Allah baya ƙaunar duk mai tsoron kai mai girman kai." (Kur'ani 31:18)

Tawali'u yana zama ɓangare na kyawun ɗabi'a.

Koyarwar Mahaifi a Zamani

Saƙon Luqman yana da dacewa sosai yau:

Koyar da tauhidi — ba kawai ta ka'idoji ba, amma ta misali na rayuwa. Girmama iyaye — ba biyayya maras hankali, amma girmamawa ta gaskiya. Tawali'u — a duniyar girman kai ta kafofin sada zumunta. Haƙuri — a duniyar da ke nufin cikakkiyar karɓuwa ta nan da nan.

Luqman ba annabi ba ne — amma hikimar sa ta dawwama shekaru ɗarurruwa saboda tana magana da yanayin ɗan adam wanda bai canza ba.