Dhana Potofu Tano za Kawaida kuhusu Uislamu — na Uislamu Unasema Nini Kweli Kweli
Baadhi ya mawazo kuhusu Uislamu yamesambaa kiasi kwamba yamekuwa 'ukweli' kwa watu wengi — lakini uchunguzi unaonyesha picha tofauti. Hebu tuchunguze matano ya maarufu zaidi.
Dhana Potofu Tano za Kawaida kuhusu Uislamu — na Uislamu Unasema Nini Kweli Kweli
Kabla hatujaanza: Hii si kujaribu kulinda Uislamu kwa njia ya utetezi, wala kuomba msamaha kwa matendo ya mtu. Lengo ni kuangalia kile Uislamu wenyewe unafundisha — si jinsi watu fulani wanavyotenda kwa jina lake.
Hizi mbili zinaweza kutofautiana sana.
Dhana Potofu ya Kwanza: "Uislamu ni Dini ya Jeuri"
Mojawapo ya dhana potofu zinazoenea zaidi ni kwamba Uislamu unafundisha jeuri.
Lakini hebu tuangalie Quran moja kwa moja:
"Yeyote atakayeua roho moja bila haki — au kwa sababu ya ufisadi katika ardhi — ni kana kwamba ameua wanadamu wote. Na yeyote atakayeokolea mtu mmoja, ni kana kwamba ameokolea wanadamu wote." — Sura Al-Ma'idah.
"Mungu hakuzuii kusimama haki na kuwa wa haki kwa wale ambao hawakupigana nawe katika dini na hawakukufukuza kutoka nyumbani kwenu — Mungu anawapenda wenye haki." — Sura Al-Mumtahanah.
Neno "jihad" maana yake ya msingi ni "jitihada" au "mapambano" — na katika Hadithi nyingi, maana yake ya kwanza ni mapambano ya kiroho ya nafsi dhidi ya nafsi.
Matendo ya jeuri yanayofanywa kwa jina la Uislamu — yako dhidi ya mafundisho ya Quran yenye uwazi.
Dhana Potofu ya Pili: "Uislamu Unapunguza Hadhi ya Wanawake"
Dhana hii ina ugumu kwa sababu kuna vitendo vya kubaya vilivyofanywa kwa wanawake katika nchi zenye Waislamu wengi kihistoria na sasa. Lakini tunapaswa kutenganisha vitendo vya binadamu na mafundisho ya dini.
Alichofundisha Quran katika karne ya 7:
- Wanawake wanaweza kumiliki mali yao wenyewe (wakati sheria za Ulaya hazikutoa haki hii hadi karne ya 19)
- Wanawake wanaweza kurithi
- Ndoa inahitaji ridhaa ya mwanamke (hakuna kulazimishwa katika Quran)
- Mwanamke anaweza kutaka talaka kwa njia yake (khul')
- "Hakika Waislamu wanaume na Waislamu wanawake, waumini wanaume na waumini wanawake..." — Sura Al-Ahzab: Usawa wa kiroho mbele ya Mungu umewekwa wazi.
Dhana Potofu ya Tatu: "Waislamu Wote ni Waarabu"
Takwimu zinaonyesha vinginevyo:
Idadi ya Waislamu duniani ni karibu bilioni 1.8. Kutoka kwao:
- Indonesia — karibu milioni 230 (Waislamu wengi zaidi katika nchi moja)
- Pakistan — milioni 220
- India — milioni 200
- Bangladesh — milioni 153
- Waarabu wote — karibu milioni 400
Lugha ya Quran na sala ni Kiarabu — lakini lugha ya mazungumzo ya kila siku ya Waislamu wengi si Kiarabu. Wanasali kwa Kiarabu wakati hawazungumzi nalo kila siku.
Dhana Potofu ya Nne: "Uislamu Unapingana na Kisasa"
Kama tulivyoona katika makala ya Zama za Dhahabu, historia inaonyesha vinginevyo.
Wakati Ulaya ilikuwa katika "Zama za Giza," Baghdad ilikuwa kituo kikubwa zaidi cha maarifa duniani. Al-Khawarizmi aliunda algebra. Ibn al-Haytham alivumbua njia ya kisayansi. Al-Biruni alipima ukubwa wa dunia.
Na leo, Waislamu wanaosomea katika vyuo vikuu vikubwa duniani, wanaofanya kazi katika sayansi, teknolojia, dawa — wako kila mahali.
Uislamu unakataza vitendo maalum — si maendeleo, si sayansi, si teknolojia.
Dhana Potofu ya Tano: "Wanawake Wote wa Kiislamu Wanalazimishwa Kuvaa Hijab"
Nchi nyingi zenye Waislamu wengi — Indonesia, Malaysia, Uturuki, Senegal — hijab ni chaguo la mwanamke. Wanawake wa Kiislamu katika nchi hizi wana uhuru wa kuchagua.
Nchi kama Iran zinamlazimisha kwa sheria — na hilo linazua maswali ya kweli kuhusu haki za binadamu.
Lakini kuchanganya "sheria ya nchi" na "mafundisho ya Quran" ni kosa. Quran inasema utakaso — na wasomi wanatofautiana katika jinsi ya kutekeleza.
Somo la Mwisho
Kila dhana potofu inabeba ujumbe mmoja: Angalia asili, si jinsi wengine wanavyotenda tu.
Hii ni haki kwa kila dini, kila mfumo wa kisiasa, kila shirika. Dhana potofu zinatokana na kuangalia mfano mbaya zaidi na kuuchukulia kama picha yote.
Maswali ya Kutafakari
- Ni ipi kati ya dhana potofu hizi uliokuwa unaikubali kuwa kweli kabla ya kusoma hili? Kitu gani kimebadilika?
- Jinsi gani mtu anavyotofautisha mafundisho ya dini na vitendo vya watu kwa jina la dini?
- Ikiwa unataka kuelewa kweli kweli dini au mfumo wowote — njia gani ya uaminifu zaidi?
faq
Je, Uislamu ni dini ya jeuri?
Hapana — neno 'jihad' mara nyingi zaidi linamaanisha jitihada ya kiroho dhidi ya nafsi. Na Quran inapiga marufuku wazi kuua raia wasio na hatia: 'Yeyote atakayeua roho moja bila haki — ni kana kwamba ameua wanadamu wote.'
Jinsi gani Uislamu unavyoona wanawake?
Quran ilipa wanawake haki za mali, urithi, ndoa, na elimu katika karne ya 7 kabla ya sheria nyingi za Ulaya. Usawa wa kiroho mbele ya Mungu umewekwa wazi.
Je, Waislamu wote ni Waarabu?
Hapana — Waarabu ni chini ya asilimia 20 ya Waislamu wote duniani. Waislamu wengi zaidi wako Indonesia, Pakistan, India, na Bangladesh.
Je, Uislamu unapingana na maendeleo ya kisasa?
Historia inaonyesha vinginevyo — Zama za Dhahabu za Uislamu zilikuwa kipindi cha ugunduzi mkubwa wa kisayansi, hisabati, na falsafa.
Je, hijab ni lazima kwa wanawake wote wa Kiislamu?
Hapana — katika nchi nyingi zenye Waislamu wengi hijab ni chaguo la mwanamke. Quran inazungumzia utakaso, na wasomi wanatofautiana katika ufafanuzi wa jinsi ya kuitekeleza.