Dua: Ibada ya Kibinafsi katika Uislamu — Kuzungumza Moja kwa Moja na Mungu

Mojawapo ya mambo ya kuvutia zaidi katika Uislamu ambayo mara nyingi haipewi umakini inastahili ni hii: Hakuna mwamuzi.

Katika dini nyingine, sala mara nyingi hupita kwa kasisi, kwa nabii wa imani, kwa roho takatifu. Katika Uislamu, Quran inasema moja kwa moja:

"Na wanapokuliza waja Wangu habari zangu — Hakika Mimi niko karibu — najibu dua ya mwombaji atakaponichumbia." — Sura Al-Baqarah.

"Karibu" — si kwa njia ya mtu mwingine, si kwa idhini ya kasisi. Karibu.

Dua Si Sala

Tunahitaji kutenganisha hizi mbili kwa sababu zinachanganywa mara nyingi.

Sala — ibada iliyopangwa: Wakati tano kwa siku. Ina mpangilio maalum — udhu, kuelekea Qibla, maneno maalum, sujuda maalum. Ni wajibu.

Dua — mazungumzo ya moyo: Hakuna wakati maalum. Hakuna lugha maalum. Hakuna mahali maalum. Unaweza kusali kwa Kiswahili, Kiarabu, Kiingereza, au kimya moyoni. Unaweza kufanya kitandani, barabarani, kazini, au baada ya kulia.

Mtume (s.a.w) alisema: "Dua ni ibada." Maelezo haya ya kina — yanamaanisha ibada si vitendo vya nje tu. Muunganiko wowote wa moyo na Mungu ni ibada.

Jinsi ya Kumwendea Mungu

Katika lugha ya Kiarabu, Mungu ana majina tisini na tisa yanayojulikana kama Asmaul Husna — Majina Mazuri Zaidi. Kila jina linaonyesha sifa tofauti.

Unapoomba, unashauriwa kumwita Mungu kwa jina linalofaa na unachohitaji:

Ukitafuta rehema — Ya Rahman, Ya Rahim. Ukitafuta uponyaji — Ya Shafi. Ukiwa katika msongo — Ya Musahhil (Mwepesishaji). Ukitafuta elimu — Ya Alim, Ya Khabir.

Hii si uchawi — inamaanisha unajua unayemzungumza. Unagundua sifa zake. Unakuja kwa uelewa — si kwa ujumbe wa nje tu, bali kwa moyo uliochunguza.

Nyakati za Dua Zinazopewa Uzito

Hadithi zinaonyesha nyakati fulani ambapo dua ina uwezekano mkubwa wa kukubalika:

Theluthi ya mwisho ya usiku — wakati ulimwengu wote unasinzia ila wewe.

Kati ya adhana na iqama.

Katika sujuda — wakati kipaji chako kiko chini.

Siku ya Ijumaa — hasa wakati wa kipekee.

Baada ya sala za faradhi — wakati wa kuwa karibu na malaika.

Wakati wa kuvunja saumu — kabla ya kula.

Hizi si "maneno ya uchawi" — zinaonyesha kwamba muunganiko na Mungu una nguvu maalum katika mazingira fulani. Kama mazungumzo ya moyoni yana nguvu zaidi usiku wa utulivu kuliko wakati wa msongamano.

Dua Inayodumu

Moja ya mafundisho muhimu kuhusu dua ni kutokukimbilia kuacha iwapo jibu halikuja haraka.

Mtume (s.a.w) alisema: "Hakuna dua inayoachwa bila jibu, isipokuwa mtu anaharakisha. Husema: 'Niliomba, sijipata jibu,' kisha akiacha dua."

Hii inaonyesha kudumu katika dua — hata jibu halijoonekana mara moja — ni muhimu sana katika mafundisho ya Uislamu ya dua.

Mungu anajibu kwa njia tatu, kama wasomi wanavyosema:

Ya kwanza: Anakupa ulichoomba. Ya pili: Anabadilisha na kitu bora zaidi. Ya tatu: Anahifadhi malipo ya Akhera.

Kwa njia yoyote, dua haiendi bure.

Dua ya Mtume Wakati wa Msongo

Alipofika Taif kwa mhubiri — na alirudi akiwa na majeraha, alipigwa mawe, alikataliwa — alisali dua ambayo imebaki kwa karne:

"Ee Mungu! Kwako ninalalamika udhaifu wa nguvu zangu, na upungufu wa njia zangu, na udhalilishaji wangu mbele ya watu. Ee Mrehemu zaidi wa wenye rehema, Wewe ni Mola wa wadhaifu na Mola wangu. Utaniachia mbali na nani? Kwa mgeni wa mbali asiyenijali? Au kwa adui uliyempa mamlaka juu yangu? Ukiwa huna ghadhabu dhidi yangu, basi mengine yote si jambo la wasiwasi kwangu."

Dua hii — si maandishi ya kujifunua — ni mwanga wa moyo. Na hii ndiyo ibada ya kibinafsi katika Uislamu.

Maswali ya Kutafakari

• Umewahi kusali dua ya kweli — si ya utaratibu, bali ya moyo wenye uaminifu? Ilikuja lini?
• Tofauti kati ya dua ya maneno na dua ya moyo — ipi ina nguvu zaidi kwako?
• Quran inasema Mungu yuko "karibu" kwa mwombaji — jinsi gani ukaribu huu umekugusa au uliisha kukugusa?