Hija: Zaidi ya Ibada tu — Maana ya Kusimama Pamoja na Mamilioni

Fikiria uwanja wa hewa wenye eneo la kilomita za mraba kama kumi na mbili. Jua linachoma kwa nguvu. Na pamoja na hayo, mamilioni ya watu wanasimama — si wakae — wanasimama — kutoka adhuhuri hadi machweo ya jua. Wanasali. Wengine wanalia. Wengine wanaomba kimya kimya. Wote wamevaa nyeupe moja.

Huu ndio uwanja wa Arafat wakati wa Hija.

Kwa nini mamilioni ya watu wanakuja mahali pamoja kwa wakati mmoja kufanya hilo?

Historia ya Kaaba

Kabla ya kuelewa Hija, tunahitaji kuelewa Kaaba.

Kaaba — jengo la mraba lililoko ndani ya Msikiti Mkuu Makkah — imekuwa mahali pa ibada tangu wakati wa Ibrahim. Quran inasema Ibrahim na mwanawe Ismail waliiljenga — au waliiimarisha tena baada ya mafuriko ya kwanza.

Ibrahim aliwaita watu waje:

"Na utangaze Hija kwa watu — watakuja kwako kwa miguu na kwenye kila ngamia mwembamba, wakija kutoka kila njia ya mbali."

Wito huo umekuwa ukisikika kwa maelfu ya miaka. Na hadi leo, unaendelea kujibiwa.

Ihram: Usawa wa Mavazi

Kila mhajaji anayewasili anavaa Ihram — vitambaa viwili vya nyeupe visivyoshonwa — kwa wanaume. Wanawake wana mavazi ya utakaso ya nchi yao — lakini bila mapambo.

Kwa nini?

Kwa sababu mbele ya Mungu, hakuna tajiri na maskini. Hakuna mfalme na mtumishi. Hakuna Mwarabu na asiye Mwarabu. Wote ni sawa.

Hii si picha ya nje tu. Inaonyesha ukweli wa imani ya kina: Heshima zote binadamu wanazobeba — utajiri, elimu, cheo — zinatoweka mbele ya Mungu.

Uwanjani mwa Arafat, huwezi kujua ni nani mkuu wa nchi, ni nani msomi, ni nani mfanyakazi, ni nani mkulima. Wote ni sawa.

Sa'yi: Ishara ya Hajar

Mojawapo ya vitendo vya Hija ni sa'yi — kukimbia mbele na nyuma kati ya milima miwili ya Safa na Marwa mara saba.

Hii inakumbuka hadithi ya Hajar — mama wa Ismail — alipomwacha Ibrahim katika jangwa lisilo na maji. Hajar alikimbia kati ya milima miwili akitafuta maji. Jitihada za mama, jitihada za binadamu anayehitaji msaada wa haraka.

Kisha maji yalitoka chini ya miguu ya Ismail — maji ya Zamzam, ambayo hadi leo yanatiririka.

Hija inakumbuka hadithi hii — si kihistoria tu. Inaonyesha kwamba Mungu anaona jitihada za binadamu — hata akiwa katika jangwa bila msaada.

Wuquf: Kilele cha Hija

Ukiulizwa ibada gani ni muhimu zaidi ya Hija, wasomi wengi wanajibu: Wuquf Arafat.

Kusimama uwanjani.

Kutoka adhuhuri hadi machweo ya jua. Wamesimama. Mikono imeinuliwa katika dua. Moyo umejaa machozi ya dhambi na matumaini ya msamaha.

Mtume (s.a.w) alisema: "Hija ni Arafat."

Kwa nini kusimama huku ni kuu sana?

Kwa sababu ni picha ya Siku ya Kiama — ambapo watu wote watasimama mbele ya Mungu. Si hadithi — ni uzoefu. Unaoishi sasa.

Kutupa Mawe

Mina, Wahajaji wanatupa mawe madogo kwenye nguzo tatu. Hii inakumbuka wakati Ibrahim aliposafiri kumuua mwanawe Ismail kwa amri ya Mungu — na Shetani alikuja mara tatu kumjaribu kwa njia ya msiba.

Ibrahim alimtupa kila mmoja kwa mawe.

Kutupa mawe ni ishara ya: Nakataa uovu. Nakataa tamaa mbaya. Nakataa kila kinachonizuia mbali na Mungu.

Si desturi tu. Ni azimio la moyo linalodhihirika kwa kitendo cha kimwili.

Eid al-Adha: Sadaka Kubwa

Mwisho wa kutupa mawe unaungana na hadithi nyingine: Alipomjaribu Ibrahim kumchinja mwanawe, Mungu Alimzuia na kutuma kondoo badala yake.

Wahajaji wanachinja wanyama — na nyama inagawanywa kwa wahitaji.

Ulimwengu wote Waislamu wanafanya sadaka hii pamoja na Wahajaji kwa wakati mmoja — na hivyo Eid al-Adha inakuwa mojawapo ya matukio makubwa zaidi ya kusambaza nyama kwa maskini katika historia ya wanadamu.

Maswali ya Kutafakari

• Picha ya kusimama pamoja na mamilioni uwanjani mwa Arafat, wote wakiwa mavazi meupe sawa — inakujisikisha nini?
• Ihram inayofuta tofauti zote za kijamii — kuna kitu katika maisha yako ambacho kinaweza kufanya usawa kama huo?
• Hadithi ya Hajar aliyekimbia akitafuta maji — jinsi gani inabadilisha unavyoona jitihada na imani?