Huzuni na Matumaini — Uislamu Unasema Nini?

Huzuni si tatizo la kisasa tu — ni sehemu ya uzoefu wa binadamu wa milele. Lakini jinsi tamaduni na imani tofauti zinavyojibu huzuni inatofautiana sana. Na kwa wengine, jibu la Kiislamu limeathiri maisha kwa njia ya kina.

Quran Haisitiri Huzuni

Moja ya mambo yanayovutia zaidi ya Quran ni uaminifu wake kuhusu hali za kihisia za kibinadamu. Haisemi imani inaondoa huzuni yote au kwamba Muislamu wa kweli hafikiwi na maumivu ya kiakili.

Nabii Musa alitetemeka kwa hofu. Nabii Yunus alikimbia na kujisikia amekwama gizani. Nabii Ibrahim alikabiliwa na ugumu wa kutengana na watoto wake. Hata Nabii Muhammad — mara kadhaa Quran inaonyesha wakati wa ugumu wa kihisia wa manabii wakubwa.

Hii ina maana: ikiwa manabii walipitia hali hizi, huzuni si dalili ya udhaifu wa imani. Ni sehemu ya binadamu.

"Pamoja na Ugumu Kuna Unafuu"

Surah Al-Inshirah iliteremka wakati Nabii Muhammad alipokuwa katika moja ya vipindi vigumu zaidi vya maisha yake. Na inasema kitu cha ajabu:

"Hakika pamoja na ugumu kuna unafuu. Hakika pamoja na ugumu kuna unafuu."

Mara mbili. Katika aya moja.

Wasomi wa Kiarabu wameona kitu muhimu hapa: kwa Kiarabu, neno "ugumu" linatumika na makala (al-usr) katika aya zote mbili — ugumu huo huo mmoja. Lakini "unafuu" unatumika bila makala (yusra) — na katika lugha ya Kiarabu, hii inamaanisha unafuu mbili tofauti zinahusiana na ugumu mmoja.

Ugumu mmoja — nafuu mbili au zaidi. Picha hii si ya faraja tu. Ni mtazamo wa jinsi ulimwengu unavyotengenezwa.

Huzuni na Kutafuta Msaada

Katika baadhi ya jamii za Kiislamu, bado kuna imani kwamba kutafuta msaada wa kisaikolojia ni "kukosa imani" au "aibu." Lakini hii si mwelekeo wa maarifa ya Kiislamu ya msingi.

Dawa ya Kiislamu ya zamani — wakati wa Ibn Sina na wenzake — ilishughulikia hali za kiakili kwa uzito kama huo wa kimwili. Ibn Sina aliandika kuhusu huzuni kama hali ya matibabu inayohitaji matibabu ya kimwili na ya kiroho pamoja.

Mwili una magonjwa — tunatafuta dawa. Akili pia ina hali zinazohitaji msaada wa kitaalamu — kutafuta msaada si udhaifu. Ni hekima.

Matumaini si Kukataa Ukweli

Matumaini ya Kiislamu si ya aina ya "kila kitu kitakuwa sawa" — aina ya matumaini yanayokufanya upuuze maumivu yako. Ni ya kina zaidi:

Matumaini yanasema: hata pale ambapo sijui jinsi gani hali itabadilika, au lini, au kama itabadilika hapa duniani — kuna msingi wa kweli ambao hauvunjiki. Allah yu hai. Allah anaona. Hata maumivu yangu yanayoonekana kukosa maana yanaweza kuwa sehemu ya mpango unaonizidi.

Nabii alikuwa amesema: "Jambo la ajabu la Muumini — kila jambo lake ni jema kwake. Kama ananufaika anashukuru — ni jema kwake. Kama anapigwa na msiba anasubiri — ni jema kwake."

Si ubishi wa maumivu. Ni mtazamo wa kina zaidi unaosema hata maumivu yanaweza kuwa njia ya kitu bora zaidi.

Sala kama Nguvu ya Kihisia

Wasomi wa kisaikolojia wanaendelea kuchunguza uhusiano kati ya mazoea ya kiroho na ustawi wa kiakili. Ushahidi unapoongezeka kwamba mazoea ya sala, ya kutafakari, ya shukrani, na ya jamii yanabeba faida za kisaikolojia zinazoweza kupimika.

Sala ya Kiislamu mara tano kwa siku si ibada tu — ni mpangilio wa kisaikolojia unaokusaidia kusimama, kupumzika, kuandika upya nia, na kukumbuka kitu kikubwa zaidi kuliko wasiwasi wa saa hii.