Muundo wa Ulimwengu — Je, Mpangilio Huu ni wa Nasibu?

Kuna uchunguzi wa kisayansi unaoendelea ambao unashangaza hata wanafizikia wenye uzoefu mkubwa: ulimwengu wetu haujapangwa kwa nasibu — umewekwa kwa usahihi unaovutia.

Nambari za Msomaji

Fikiria nguvu ya mvuto. Ikiwa ingekuwa kubwa kidogo zaidi — nyota zingekuwa ndogo sana zisiweze kuchomeka, uhai haungeweza kuwepo. Ikiwa ingekuwa ndogo kidogo zaidi — nyota zingeenea na kutawanyika, hazingekusanyika, na uhai haungeweza kuwepo.

Nguvu ya umeme inayounganisha atomi — ikiwa ingekuwa tofauti kidogo, atomi hazingefanya kazi ipasavyo. Wingi wa elektroni kuhusiana na protoni — ikiwa ingekuwa tofauti kidogo kuliko unavyotarajiwa, hakuna molekuli ngumu ingeweza kuundwa.

Wanafizikia wanaeleza kwamba kuna namba kadhaa za "msingi" katika fizikia — zile zinazoelezea nguvu na vitu vya ulimwengu — ambazo zote zimewekwa kwa usahihi wa ajabu unaofanya uhai uwezekane. Hii inaitwa "fine-tuning" — kurekebisha kwa usahihi.

Takwimu za Kushangaza

Stephen Hawking — wanafizikia wa Uingereza asiye mwamini wa dini — aliandika: "Kwa nini ulimwengu unaanza na kasi halisi ya upanuzi ambayo inazuia kuanguka? Kama kasi ya Big Bang ingekuwa ndogo hata sehemu moja kati ya mia moja elfu elfu elfu, ulimwengu ungeanguka ndani yake kabla ya kufikia ukubwa wake wa sasa."

Namba kama hii — usahihi wa sehemu moja kati ya 10 pangwa 17 au zaidi — inamaanisha ikiwa ungeweza kubadilisha "marekebisho" ya ulimwengu kama ilivyo ukweli huko nyuma katika nafasi nasibu, uwezekano wa kupata ulimwengu unaoruhusu uhai ni mdogo sana kiasi ambacho akili ya binadamu inashindwa kukielewa vizuri.

Maelezo Mawili

Kuna maelezo makubwa mawili yanayotolewa:

Muumba — kwamba mpangilio huu wa ajabu unafanana na ushahidi wa kubuniwa na akili na nia. Kama unavyoona saa ya usahihi wa hali ya juu na kusema "mtu mwenye ujuzi aliunda hii" — wengine wanasema mpangilio wa ulimwengu unafanana na hoja hiyo kwa nguvu kubwa zaidi.

Multiverse — kwamba kuna ulimwengu wengi usio na ukomo, kila mmoja na namba tofauti za msingi. Tunazungumza kuhusu hoja ya fine-tuning kwa sababu tuko katika moja ya ulimwengu ambao unasaidia uhai — kwa njia ya "uteuzi wa anthropiki": kama ungekuwa hukusaidia uhai, haungekuwa na mtu wa kuzungumza.

Mipaka ya Hoja

Hoja ya fine-tuning ni nguvu lakini ina mipaka. Haithibitishi kuwepo kwa Allah kimamlaka — ni ushahidi wa ajabu unaofungua swali. Hata wafuatao wa Multiverse wanakubali mpangilio wa ajabu — wanabomoa tu maana yake.

Vile vile, hata ukikubali Muumba, hoja hii peke yake haikuambie ni nani Muumba huyo, ana sifa gani, na anataka nini. Inaelekeza tu kwa "kuna kitu" — maswali mengine yanabaki.

Quran na Ulimwengu

Quran inashughulikia mpangilio wa ulimwengu katika aya nyingi: jua linalofuata njia yake, usiku na mchana vinabadilika kwa utaratibu, mfumo wa asili unaofanya kazi. Inaona vitu hivi kama ishara za kufikiri — "dalili" kwa Kiarabu — zinazomwelekeza binadamu kuelekea ukweli mkubwa zaidi.

Mtazamo wa Kiislamu si kwamba sayansi inabomoa imani. Ni kwamba kadri unavyoelewa zaidi muundo wa ulimwengu, zaidi unashangawa — na swali "kwa nini mpangilio huu?" linabaki.