Nabii Idris: Mwenye Hekima wa Mwanzo na Siri ya Kupaa Mbinguni

Kuna manabii ambao hadithi zao zinaelezwa kwa kina katika Quran. Na kuna wengine ambao wanazungumzwa kwa mistari miwili tu — lakini mistari hiyo ina uzito mkubwa.

Nabii Idris ni mmoja wa hao wa pili.

Mistari Miwili, Heshima Kubwa

Quran inasema kuhusu Idris katika Sura Maryam (19:56-57): "Na taja katika Kitabu Idris — kwa kweli alikuwa mkweli, nabii. Na tulimwinyua mahali pa juu."

Mistari hiyo miwili tu — lakini ina mambo makubwa matatu:

Mkweli (siddiq) — si tu mtu wa honesty bali mtu ambaye ukweli ulikuwa sehemu ya asili yake. Kusema ukweli, kuishi ukweli, kuwa ukweli — hizi zote zimejumuishwa katika neno hilo.

Nabii — alipewa ufunuo na ujumbe kutoka kwa Mungu.

Kuinuliwa mahali pa juu — tafsiri maarufu ni kwamba Idris aliinuliwa mbinguni bila kufa kwa njia ya kawaida — kama Eliya wa Biblia au Enoch.

Idris na Elimu

Mapokezi mengi ya Kiislamu yanashikilia kwamba Idris alikuwa mmoja wa watu wa kwanza kupewa elimu ya maandishi, hisabati, na sayansi ya nyota. Baadhi ya wanavyuoni wanahusisha "Hermes Trismegistus" — mtu wa kale wa hekima aliyeheshimiwa katika tamaduni nyingi — na Idris.

Hata kama uhusiano huu unazozaniwa, mada ya msingi ni hii: Idris anawakilisha kujua kama njia ya kumjua Mungu. Elimu si ya kuepuka imani — ni mwelekeo wa kuielekea.

Hii inahusiana na mwelekeo mkuu wa Kiislamu: kujifunza ulimwengu ni namna moja ya kujifunza kuhusu Muumba wake.

Maana ya "Kuinuliwa Mahali pa Juu"

Tafsiri za "rafa'nahu makanan 'aliyya" (tulimwinyua mahali pa juu) ni tofauti:

Tafsiri ya kawaida ya kisayansi: Idris alipaa mbinguni bila kufa kwa njia ya kawaida — alikwenda moja kwa moja kwa Mungu.

Tafsiri ya kiroho: "Mahali pa juu" ni kiwango cha juu cha kiroho — Idris alifikia ukomavu wa kina wa imani ambao wachache wanaufikia.

Tafsiri ya kielimu: Heshima yake ya elimu na hekima ilimwinyua "juu" katika hadhi na kukumbukwa.

Kila tafsiri ina uzito wake. Na kama mara nyingi hutokea katika Quran, mada nyingi zinaweza kuwa sahihi kwa wakati mmoja.

Kujifunza kutoka kwa Idris

Hadithi ya Idris, hata kwa ufupi wake, inafundisha:

Ukweli wa msingi — sadaka (ukweli) ni msingi wa kila kitu kingine cha imani. Kabla ya ibada, kabla ya elimu, kabla ya nguvu — ukweli wa maisha yako.

Elimu kama ibada — jifunza. Tafuta maarifa. Soma ulimwengu. Hizi ni njia za kumpenda Mungu, si kuzuia kupenda kwako.

Mwelekeo wa juu — maisha yana mwelekeo wa kupaa — sio kwa maana ya kimwili bali kwa maana ya kiroho. Kila siku, unaweza kuwa karibu zaidi na ukweli, karibu zaidi na Mungu.

Nafasi ya Tafakuri

Hadithi ya Idris inatupa nafasi ya kufikiria kuhusu manabii ambao maandiko yetu yanawazungumzia kwa ufupi. Wanaelekea kuwa historia kubwa ambayo inatuzunguka — historia ambayo binadamu amekuwa akijaribu kuelewa chanzo cha uwepo wake tangu mwanzo.

Kila kizazi kina manabii wake — si lazima kwa maana ya dini tu, bali watu wanaosimama kwa ukweli, wanaobeba hekima ya kina, na wanaoinua wengine.

---

Idris anatajwa mara mbili tu katika Quran — Sura Maryam (19:56-57) na Sura Al-Anbiya (21:85). Katika hadith, anachukuliwa kama mtu wa hekima ya kipekee ambaye alipewa maarifa ya aina nyingi.