Ramadhani: Falsafa ya Saumu — Kwa Nini Siku 30 Bila Chakula Inabadilisha Jinsi Tunavyoona Ulimwengu?

Ukimwuliza mtu asiye Muislamu kwa nini Waislamu wanafunga mwezi mzima, jibu la kwanza unaloweza kupata mara nyingi ni: "Kwa sababu Quran inasema." Jibu hilo ni la kweli — lakini halikamilishi.

Swali la kina zaidi ni: Kwa nini ibada hii, kati ya ibada zote zinazowezekana, ilikuwa mojawapo ya nguzo tano za Uislamu? Saumu inafanya nini ambacho ibada nyingine haifanyi?

Saumu Katika Ulimwengu

Kabla ya kuchunguza falsafa ya Kiislamu ya saumu, ni ya kuvutia kutambua: Saumu si ya Uislamu tu.

Uyahudi una Yom Kippur na saumu nyingine.

Ukristo una Lent na utamaduni wa saumu.

Wahindu, Wabuddha, na tamaduni nyingine zina utamaduni wa saumu.

Kwa nini tamaduni tofauti sana zimefika kwa mafundisho kama hayo? Labda kwa sababu saumu ina athari za kweli ambazo binadamu wamegundua kwa karne nyingi.

Taqwa: Lengo la Ramadhani

Quran inasema lengo la saumu ni kupata "taqwa" — neno ambalo halikupata tafsiri kamili. Wengine wanasema utakaso. Wengine wanasema ufahamu wa Mungu. Wengine wanasema uangalifu wa kiroho.

La, taqwa ina kina zaidi ya kila mmoja. Inamaanisha kuwa katika hali ya ufahamu wa Mungu, ufahamu wa ukweli, ufahamu wa maana. Inamaanisha kushikilia sehemu ya nafsi yako inayoweza kuona ulimwengu kwa macho ya wazi.

Saumu ni njia ya kupata hali hii — kwa sababu unapozuia tamaa ya mwili rahisi zaidi (njaa), unaonyesha una nguvu juu ya nafsi yako. Na nguvu hiyo inaweza kusaidia kuzuia tamaa ngumu zaidi.

Mabadiliko ya Mtazamo

Wakati wa saumu unabadilisha jinsi mtu anavyoona ulimwengu kwa njia ambayo ni vigumu kueleza bila uzoefu.

Kusoma Quran kwa ukimya baada ya saa nyingi bila chakula kunaweza kupata kina cha uelewa ambacho si kawaida. Sala ina nguvu tofauti. Dua inasikika tofauti.

Labda kwa sababu saumu inaondoa kazi inayoshughulisha akili sana — kutafuta chakula, kufikiria kuhusu chakula, kutazamia chakula. Yanapotoweka, akili inaweza kufika mahali pa kina zaidi.

Wasomi wa Uislamu mara nyingi wanalinganisha moyo na kioo — na tamaa nyingi bila mipaka ni uchafu unaofunika uso wa kioo. Saumu inasafisha.

Huruma kupitia Uzoefu

Mojawapo ya matokeo mazuri zaidi ya saumu ni huruma.

Ukifunga siku 30. Ukijisikia njaa ya kweli — si njaa ya "sijala kwa masaa matatu" — bali njaa inayokufanya ujue wakati wa mazoea ni kiasi gani.

Kisha ukimwona mtu anayeishi njaa kila siku — si kwa chaguo bali kwa kukosa — kitu kinabadilika moyoni.

Huruma kutoka uzoefu ni tofauti kabisa na huruma kutoka ujumbe tu. Ramadhani inaitoa kwa njia ya pekee.

Usiku wa Quran

Quran ilishuka kwa mara ya kwanza katika mwezi wa Ramadhani — hasa Laylatul-Qadr, Usiku wa Nguvu.

Kwa hivyo, Ramadhani ni mwezi wa Quran. Waislamu wanasoma zaidi kuliko wakati wowote. Misikiti inajaa Tarawih — sala za usiku maalum ambapo Quran nzima inasomwa katika mwezi.

Hutaki chakula, unakula kwa usiku kwa Sahur kabla ya alfajiri — ambayo inahifadhi muunganiko. Unavunja saumu pamoja wakati wa Iftar — ambayo inaimarisha jamii.

Laylatul-Qadr: Usiku Mmoja Zaidi ya Miaka Elfu

Quran inasema Laylatul-Qadr — ndani ya siku kumi za mwisho za Ramadhani — "ni bora kuliko miaka elfu moja."

Wasomi wamejadiliana: Kwa nini? Jibu moja: Quran ilishuka katika usiku huu — na ufunuo wa Mungu ulioshuka usiku huu ulibadilisha historia ya binadamu zaidi ya miaka elfu.

Lakini pia kuna maana ya kiroho: Yeyote anayekesha usiku huu — akiomba, akisali, akitafuta msamaha — anaingia katika hali ya kipekee. Mwaka wote wa ibada unaweza kufanyika usiku huu mmoja.

Maswali ya Kutafakari

• Ukiwa umewahi kufunga — kwa Ramadhani au sababu nyingine — uliona mabadiliko gani ya mtazamo?
• Saumu kama njia ya kupata taqwa — jinsi gani kuzuia tamaa ya mwili kunazalisha ufahamu wa kiroho?
• Huruma inayotoka uzoefu — jinsi gani tofauti na huruma inayotoka kwa kujifunza tu?