Swala: Zaidi ya Taratibu — Mazungumzo ya Moyo na Mungu

Mtu anayeona swala kwa mara ya kwanza anaweza kuona mtu anayeinama na kusujudu kwa taratibu maalum, akiimba maneno ya Kiarabu. Inaweza kuonekana kama mfumo wa hali ya juu wa nje.

Lakini swala — kwa mtu anayeifanya kwa moyo — ni kitu tofauti kabisa.

Muundo wa Wakati

Siku ya binadamu ina mtiririko wake. Tunaamka asubuhi tukiwa wapya au wachovu. Tunapita mchana tukiwa busy, tukipigana na kazi na watu. Jioni tunarudi nyumbani. Usiku tunalala.

Swala inakata mtiririko huu mara tano — si kwa nguvu bali kwa mwito. Adhana — mwito wa swala — inasema kwa Kiswahili cha kiishara: "Kaa kidogo. Usikie. Kubwa zaidi kuliko kazi yako zipo."

Hii si kukimbia ulimwengu. Ni kusimama kidogo ndani ya ulimwengu ili usipotezwe nao.

Watu wengi wa kisasa wanashikwa na mtiririko wa siku bila kuisimama. Wanaenda kulala usiku wakiwa bado "online" kiakili — wanafikiri kuhusu barua pepe, mazungumzo, mipango. Swala inaunda "msururu wa tafakari" inayoingilia mtiririko huu kwa makusudi.

Sujuda: Wakati Mwili Unajua

Sujuda — kusujudu — ni moja ya vitendo vya kimwili vya pekee zaidi katika ibada yoyote ya kidini duniani. Mtu anabeba uso wake chini — sehemu ya mwili ambayo mara nyingi inainuliwa kwa kiburi au heshima ya kibinafsi — na kuiweka chini kabisa.

Kwa akili ya kisayansi, hii ina athari ya kimwili: inashusha shinikizo la damu, inaboresha mtiririko wa damu kuelekea kwa ubongo, inasaidia kupunguza wasiwasi.

Lakini kwa moyo wa imani, sujuda ni kitu zaidi: ni kutambua hali yako ya kweli. Wewe — na nguvu zako zote, mafanikio yako yote, kiburi chako chochote — uko mbele ya kitu kikubwa zaidi. Na ukubali huo si fedheha — ni ukombozi.

Mtu anayesujudu kila siku ana ugumu wa kuwa na kiburi cha kupita kiasi. Mtu anayeweka uso wake chini mbele ya Mungu mara tano kwa siku ana "mfumo wa kujikumbusha" wa ajabu.

Maneno Yanayorudiwa

Katika swala, sehemu muhimu ni Al-Fatiha — sura ya kwanza ya Quran. Inasomwa mara nyingi kila siku. Inasema miongoni mwa mambo mengine: "Tunda tunakuomba msaada wako. Tutongoje njia iliyonyooka."

Hii si sala ya "nipe hiki na kile." Ni sala ya mwelekeo: nionyeshe njia. Ni kukubali kwamba hatujui kila kitu na kwamba tunahitaji mwongozo zaidi ya akili zetu peke yake.

Wakati maneno haya yanarudiwa mara nyingi kwa siku, mwaka, maisha — yanaanza kuingia ndani ya muundo wa fikira. Swali "Je, hii ni njia sahihi?" linakuwa mazoea ya ndani ya mawazo.

Wakati Swala si Rahisi

Kuna wakati swala inakuwa ngumu. Unaomka asubuhi na unataka kulala zaidi. Unakuwa busy kazini na wakati unaonekana kama mzigo. Mwili unachoka.

Lakini hapa ndipo swala inafundisha kitu muhimu: thamani si katika kufanya tu rahisi. Kitu kinachotaka mchakato wa kudhamiria kina thamani tofauti kuliko kitu kinachofanywa bila kujua.

Sujuda unayofanya ukiwa tayari na furaha ni tofauti na sujuda unayofanya ukiwa mchovu. Ya pili — ambayo inachagua kukumbuka licha ya uchovu — ina kina zaidi.

Hii inaelezea kwa nini Quran inasema kwamba swala inazuia mambo mabaya. Si kwa uchawi, bali kwa sababu mtu anayechagua kujua mara tano kwa siku ana tabia tofauti ya akili kuliko mtu asiyefanya hivyo.

Swala na Mapumziko

Katika ulimwengu wa kisasa wa kasi, kupumzika ni tatizo. Watu wengi hawajui jinsi ya kusimama. Hata wakati wa mapumziko, simu iko mkononi, akili inashughulika.

Swala ni "programu ya kupumzika" iliyoundwa vizuri. Inazuia shughuli za nje. Inafuta mazungumzo ya kawaida. Inaweka mwili katika hali ya utulivu. Inaweka akili katika maneno maalum badala ya mtiririko wa nasibu wa mawazo.

Kwa muda mfupi, inaweza kuwa eneo salama la ndani — mahali ambapo unaweza kuwa wewe mwenyewe mbele ya Mungu, bila kujifanya kwa ajili ya mtu mwingine.

Swali la Uaminifu

Kwa mtu ambaye hajafanya swala, swali zuri ni hili: je, una wakati mwingine wa kila siku ambao unakusimamisha, kukupumzisha, na kukukumbusha kitu kikubwa zaidi kuliko siku hiyo ya busy?

Kama una — vizuri sana. Kama huna — labda mfumo wa swala una kitu cha kufundisha, hata nje ya muktadha wa imani ya Kiislamu moja kwa moja.

---

Swala ni nguzo ya pili ya Uislamu. Inafanywa mara tano kwa siku — Fajr (asubuhi), Dhuhr (mchana), Asr (alasiri), Maghrib (jioni), Isha (usiku).