Hz. İbrahim: Tevhidin Babası
Hz. İbrahim'in hayatı, imtihanları, ateşe atılması, oğlunu kurban etme emri ve Kabe'nin inşası. Hanif dinin önderi.
Hz. İbrahim: Tevhidin Babası
"İbrahim, tek başına bir ümmetti. Allah'a itaatkâr ve hanif idi. Müşriklerden değildi." (Nahl, 120)
Tek başına bir ümmet. Herkes puta taparken O, tek Allah'a inandı. Babası, kavmi, kralı karşısına aldı. Ateşe atıldı, yanmadı. Oğlunu kurban etmesi istendi, teslim oldu.
Bu, Hz. İbrahim'in hikayesi. Tevhidin babası. Allah'ın dostu.
Doğum ve Çevre
Hz. İbrahim, Irak'ın Ur şehrinde doğdu. Nemrut'un hükmettiği bir çağ. Herkes puta tapıyordu. Babası Azer, put yapıp satardı.
Ama İbrahim farklıydı. Küçükken bile düşünürdü: Bu putlar nasıl tanrı olabilir? Kendileri yapılıyor, nasıl bir şey yaratabilirler?
Yıldız, Ay, Güneş
Kur'an, İbrahim'in hakikati arayışını anlatır:
"Gece karanlığı basınca bir yıldız gördü. 'Bu benim Rabbim' dedi. Yıldız batınca, 'Ben batanları sevmem' dedi."
"Ay'ı doğarken görünce, 'Bu benim Rabbim' dedi. O da batınca, 'Rabbim bana doğru yolu göstermezse, sapıklardan olurum' dedi."
"Güneş'i doğarken görünce, 'Bu benim Rabbim, bu daha büyük' dedi. O da batınca, 'Ey kavmim! Ben sizin ortak koştuklarınızdan uzağım' dedi."
"Ben, hanif olarak, yüzümü gökleri ve yeri yaratana çevirdim. Ben müşriklerden değilim." (En'am, 76-79)
Bu, mantıksal bir arayış. Batan tanrı olmaz. Değişen, yaratan olamaz. Gerçek Rab, görünmez ama her şeyi görür. Sonsuz, değişmez, tek.
Putları Kırma
Hz. İbrahim, kavmini uyardı. Dinlemediler. Bir gün, herkes şehir dışına çıkmışken, tapınağa girdi.
Tüm putları kırdı. Sadece en büyüğünü bıraktı, baltayı onun omzuna astı.
Döndüklerinde şok oldular: "Bunu kim yaptı?"
"Belki şu büyük put yapmıştır. Sorun ona!" dedi İbrahim.
"Sen de biliyorsun ki bunlar konuşamaz!" dediler.
"O halde neden konuşamayan, size fayda ya da zarar veremeyenlere tapıyorsunuz?" (Enbiya, 62-67)
Mantık. Akıl. Soru.
Ateşe Atılma
Nemrut ve kavmi, İbrahim'i cezalandırmak istediler.
"Onu yakın! Tanrılarınıza yardım edin!" dediler. (Enbiya, 68)
Büyük bir ateş yaktılar. Öyle büyük ki, mancınıkla attılar.
Ve o an, mucize:
"Ey ateş! İbrahim için serin ve selamet ol!" dedi Biz. (Enbiya, 69)
Ateş, emre uydu. İbrahim'i yakmadı. Rivayete göre, ateşin ortasında güller açtı.
Nemrut'un gücü, Allah'ın emri karşısında çaresiz kaldı.
Hicret
Kavmi iman etmedi. Hz. İbrahim, eşi Sare ve yeğeni Lut ile Filistin'e hicret etti.
"Ben Rabbime hicret ediyorum." (Ankebut, 26)
Tevhid uğruna vatanını, ailesini, her şeyi bıraktı.
Hacer ve İsmail
Hz. Sare'den çocuğu olmuyordu. Hacer'i İbrahim'e nikahladı. Hacer'den İsmail doğdu.
Sonra Allah'ın emriyle, İbrahim, Hacer ve bebek İsmail'i Mekke'nin çorak vadisine bıraktı.
Hacer sordu: "Bizi burada bırakıp gidiyorsun. Bu Allah'ın emri mi?"
"Evet."
"O halde Allah bizi zayi etmez."
İbrahim'in duası:
"Rabbim! Ben soyumdan bir kısmını, senin Beyt-i Haram'ının yanında, ekin bitmeyen bir vadiye yerleştirdim. Rabbim! Namazı dosdoğru kılsınlar. İnsanların kalplerini onlara meylettir ve onları ürünlerle rızıklandır ki şükretsinler." (İbrahim, 37)
Zemzem
Hacer, su bulmak için Safa ile Merve arasında yedi kez koştu. Bebek İsmail'in ayağı altından su fışkırdı: Zemzem.
Bu su, bugün hala akıyor. Milyonlarca hacı içiyor.
Ve Hacer'in koşusu, haccın rüknü oldu: Sa'y.
En Büyük İmtihan: Kurban
İsmail büyüdü, delikanlı oldu. Ve en ağır imtihan geldi.
Hz. İbrahim rüyasında gördü: Oğlunu kurban edecek.
Peygamber rüyası vahiydir. İbrahim, bunu İsmail'e anlattı:
"Oğulcuğum! Rüyamda seni boğazladığımı görüyorum. Bak, ne dersin?"
İsmail'in cevabı:
"Babacığım! Emredileni yap. İnşallah beni sabredenlerden bulacaksın." (Saffat, 102)
Baba teslim, oğul teslim. Allah'ın emrine tam teslimiyet.
Ve infaz anı:
"İkisi de teslim olup, onu alnı üzerine yatırınca, Biz ona seslendik: 'Ey İbrahim! Rüyayı gerçekleştirdin. Biz iyileri böyle mükafatlandırırız. Bu, apaçık bir imtihandı.' Biz ona büyük bir kurban fidye verdik." (Saffat, 103-107)
Allah, koç gönderdi. İsmail kurtuldu. İmtihan geçildi.
Bu, Kurban Bayramı'nın özü. Her yıl bu teslimiyeti anıyoruz.
Kabe'nin İnşası
Allah, İbrahim'e emretti: Beytullah'ı inşa et.
"İbrahim, İsmail ile birlikte Kabe'nin temellerini yükseltiyor ve 'Rabbimiz! Bizden kabul buyur. Şüphesiz Sen işitensin, bilensin' diyordu." (Bakara, 127)
Baba-oğul, taş taş yükselttiler. Dünyanın ilk mescidi. İnsanlığın kıblesi.
İbrahim'in Duaları
Hz. İbrahim, dua insanıydı:
Soy İçin
"Rabbim! Bana salihlerden olacak bir çocuk ver." (Saffat, 100)
Ümmet İçin
"Rabbimiz! İkimizi de Sana teslim olmuş kıl. Soyumuzdan da Sana teslim olmuş bir ümmet çıkar." (Bakara, 128)
Peygamber İçin
"Rabbimiz! Onlara içlerinden bir peygamber gönder ki, onlara ayetlerini okusun, Kitab'ı ve hikmeti öğretsin, onları arındırsın." (Bakara, 129)
Bu dua, Hz. Muhammed ile kabul oldu.
Anne-Baba İçin
"Rabbim! Beni, anne-babamı ve müminleri hesap gününde bağışla." (İbrahim, 41)
İbrahim'in Sıfatları
Kur'an, İbrahim'i çeşitli sıfatlarla anar:
Hanif: Tek Allah'a yönelen, putlardan uzak Halilullah: Allah'ın dostu Ümmet: Tek başına bir topluluk Evvah: Çok dua eden, içli Halim: Yumuşak huylu Müslim: Teslim olmuş
İbrahim'den Dersler
1. Aklı Kullan
Yıldız, ay, güneş... İbrahim, akılla aradı. Körü körüne değil, düşünerek iman etti.
2. Cesaret
Kavmine, babasına, krala karşı durdu. Hak için yalnız kalmaktan korkmadı.
3. Teslimiyet
"Teslim ol!" denildiğinde, "Alemlerin Rabbine teslim oldum" dedi. (Bakara, 131)
4. Fedakarlık
Vatan, aile, oğul... Her şeyini Allah yolunda feda etmeye hazırdı.
5. Dua
Sürekli dua etti. Kendisi, ailesi, ümmeti, gelecek nesiller için.
İbrahim Milleti
"İbrahim'in milletine uy." (Ali İmran, 95)
"En güzel din, ihsan ederek yüzünü Allah'a teslim eden ve İbrahim'in hanif dinine uyandır." (Nisa, 125)
Hz. Muhammed, İbrahim'in milletini devam ettirdi. Tevhid, teslimiyet, haniflik.
Biz de bu milletin çocuklarıyız.
Sonuç: Dost Olmak
Hz. İbrahim, Allah'ın dostu oldu. Nasıl?
- Tek Allah'a inandı
- Her şeyini feda etti
- Her emre teslim oldu
- Sürekli dua etti
- Asla vazgeçmedi
"Rabbim! Beni namazı dosdoğru kılanlardan eyle. Soyumdan da. Rabbim! Duamı kabul et." (İbrahim, 40)
Bu dua, hala diri. Her mümin, İbrahim'in soyundan namaz kılıyor.
Ve her Kurban Bayramı'nda, o büyük teslimiyeti hatırlıyoruz:
"İkisi de teslim olunca..."
Teslim olmak. İbrahim gibi. Allah'ın dostu olmak.
İlgili Sayfalar:
Sıkça Sorulan Sorular
Hz. İbrahim neden 'Halilullah' denir?
Halil, 'dost' demektir. Halilullah: Allah'ın dostu. Hz. İbrahim, imanı ve teslimiyetiyle bu unvanı kazandı. Kur'an: 'Allah, İbrahim'i dost edinmiştir.' (Nisa, 125)
Hz. İbrahim ateşe atıldı mı gerçekten?
Evet, Kur'an bunu anlatır. Nemrut'un emriyle ateşe atıldı. Allah 'Ey ateş! İbrahim için serin ve selamet ol!' buyurdu. Ateş onu yakmadı. (Enbiya, 68-69)
Hz. İbrahim oğlunu gerçekten mi kesmek istedi?
Rüyada kurban emri geldi. Hz. İbrahim ve oğlu İsmail teslim oldular. Tam keserken Allah koç gönderdi. Bu, imtihandı ve başarıyla geçtiler. Kurban Bayramı bunun anısına.
Kabe'yi kim inşa etti?
Hz. İbrahim ve oğlu İsmail birlikte inşa ettiler. 'İbrahim, İsmail ile birlikte Kabe'nin temellerini yükseltiyor...' (Bakara, 127). Aslında ilk bina Hz. Adem zamanında, İbrahim yeniden inşa etti.
Hz. İbrahim kaç yaşında vefat etti?
Rivayetlere göre 175 veya 200 yaşında. Uzun bir ömür, zorlu imtihanlarla dolu. Filistin'de (Kudüs yakını, Halil şehri) defnedildi.