Kurban Bayramı: Teslimiyetin Bayramı
Kurban bayramının anlamı, kurban kesmenin hükümleri, adabı ve Hz. İbrahim'in teslimiyeti.
Kurban Bayramı: Teslimiyetin Bayramı
"Biz ona büyük bir kurban fidye verdik." (Saffat, 107)
Hz. İbrahim'in teslimiyetini anıyoruz. Hz. İsmail'in sabrını kutluyoruz.
Bu, Kurban Bayramı.
Kurban'ın Kaynağı
Hz. İbrahim rüyasında gördü: Oğlunu kurban edecek. Peygamber rüyası vahiydir.
Oğlu İsmail'e anlattı:
"Oğulcuğum! Rüyamda seni boğazladığımı görüyorum. Bak, ne dersin?"
İsmail'in cevabı: "Babacığım! Emredileni yap. İnşallah beni sabredenlerden bulacaksın." (Saffat, 102)
İmtihan Geçildi
"İkisi de teslim olup, onu alnı üzerine yatırınca, Biz ona seslendik: 'Ey İbrahim! Rüyayı gerçekleştirdin.'" (Saffat, 103-105)
Allah koç gönderdi. İsmail kurtuldu. Teslimiyet tescillendi.
Kurbanın Hikmeti
1. Teslimiyet
En sevdiğini Allah için feda etmeye hazır olmak. Malını, zamanını, nefsini.
2. Şükür
Allah'ın verdiği nimetlere karşılık. "Sana verdiğimiz mal, sıhhat, imkân için şükret."
3. Takva
"Onların etleri de kanları da Allah'a ulaşmaz. Fakat sizden takva ulaşır." (Hacc, 37)
Önemli olan takva. Gösteriş değil.
4. Paylaşım
Bayram sofrası, fakirin de doyduğu sofra. Toplumsal dayanışma.
Kurbanın Hükmü
Kime Vacip/Sünnet?
- Müslüman
- Akıl-baliğ
- Mukim (yolcu değil)
- Nisab miktarı mala sahip (zekat nisabı)
Fakire, yolcuya farz değil.
Hangi Hayvanlar?
Küçükbaş: Koyun, keçi — 1 kişi için Büyükbaş: Sığır, manda, deve — 7 kişiye kadar
Yaş Şartı
- Koyun: 1 yaş (6 ay olup gelişmişse olur)
- Keçi: 1 yaş
- Sığır: 2 yaş
- Deve: 5 yaş
Kusursuzluk
Şunlar kurban olmaz:
- Kör
- Topal (yürüyemeyen)
- Hasta (belirgin)
- Çok zayıf
- Kulağı veya kuyruğu kesik (yarıdan fazla)
- Dişsiz (yiyemeyecek kadar)
Kurban Vakti
Başlangıç
Bayram namazının kılınmasından sonra.
Hz. Peygamber: "Namazdan önce kesen, yeniden kessin." (Buhari)
Bitiş
13 Zilhicce (4. gün) akşamına kadar.
Toplam 4 gün: 10, 11, 12, 13 Zilhicce.
Gece Kesmek
Caiz ama gündüz efdal.
Kesim Adabı
1. Kıbleye Döndürmek
Hayvanı kıbleye çevirmek.
2. Besmele ve Tekbir
"Bismillahi Allahu Ekber."
Besmeleyi kasten terk eden, kurbanı geçersiz kılar.
3. Dua
"Allahümme haza minke ve leke. (Allah'ım, bu Senden ve Senin içindir.)"
"Allahümme tekabbel minni/minna. (Allah'ım, benden/bizden kabul et.)"
4. Keskin Bıçak
Hayvana eziyet vermemek için keskin bıçak.
Hz. Peygamber: "Allah her şeyde ihsanı farz kılmıştır. Öldürdüğünüzde güzel öldürün. Kestiğinizde güzel kesin. Bıçağınızı bileyin, hayvana rahatlık verin." (Müslim)
5. Göstermemek
Bıçağı hayvana göstermemek. Diğer hayvanların yanında kesmemek.
6. Ölümü Beklemek
Can çıkmadan yüzmeye, parçalamaya başlamamak.
Et Dağıtımı
Üçe bölmek sünnettir:
- Üçte bir: Ev halkına
- Üçte bir: Akraba ve komşulara
- Üçte bir: Fakirlere
Hepsini dağıtmak da caiz. Hepsini yemek mekruh.
Satmak Haram
Kurban etini veya derisini satmak haramdır. Kesim ücreti olarak da verilemez.
Deri sadaka verilebilir veya evde kullanılabilir.
Vekalet
Kurbanı başkası kesebilir. Vekalet caizdir.
Ama mümkünse bizzat kesmek veya yanında bulunmak efdal.
Hz. Peygamber, Fatıma'ya: "Kurbanının yanında bulun. İlk kan damlasıyla günahların affedilir." (Hakim)
Kurban Bayramı Adabı
Arefe Günü (9 Zilhicce)
- Oruç tutmak (hacı olmayana sünnet)
- İki yılın günahı affedilir
- Dua ve istiğfar
Bayram Sabahı
- Gusül almak
- Güzel giyinmek
- Güzel koku sürmek
- Bayram namazına yürüyerek gitmek
- Kurban kesmeden bir şey yememek (sünnet)
- Yolda tekbir getirmek
Teşrik Tekbirleri
Arefe sabahından 13 Zilhicce ikindisine kadar.
Her farz namazdan sonra:
"Allahu Ekber Allahu Ekber. La ilahe illallahu vallahu Ekber. Allahu Ekber ve lillahil hamd."
Bayramlaşma
Akraba, komşu, arkadaş ziyareti. Bayram sevinci paylaşılır.
Para Vermek Kurban Yerine Geçer mi?
Kesme imkanı varken para vermek, kurban yerine geçmez.
Kurban ayrı ibadet, sadaka ayrı ibadet.
Ama:
- Kurban kesemeyenin sadaka vermesi güzel
- Kurban kesen ayrıca sadaka da verebilir
- Kurban vekaletiyle başka ülkede kestirmek caiz
Sonuç: Teslimiyet Bayramı
Kurban Bayramı, Hz. İbrahim'in teslimiyetini anma.
"Ben neyi kurban ediyorum?"
- Malımdan bir kısmını
- Nefsimin isteklerini
- Bencilliğimi
"Onların etleri de kanları da Allah'a ulaşmaz. Fakat sizden takva ulaşır." (Hacc, 37)
Takva ile kes. Şükürle paylaş. Teslimiyetle bayram et.
Bayramınız mübarek olsun.
İlgili Sayfalar:
Sıkça Sorulan Sorular
Kurban kesmek farz mı?
Hanefi'ye göre vacip (farz'a yakın). Diğer mezheplere göre sünnet-i müekkede. Maddi gücü yeten her Müslümana. Yolcu ve fakire değil.
Kurban hangi hayvanlardan kesilir?
Koyun, keçi (1 kişi için), sığır, deve (7 kişiye kadar). Koyun/keçi 1 yaş, sığır 2 yaş, deve 5 yaş. Sağlıklı, kusursuz olmalı.
Kurban ne zaman kesilir?
Bayram namazından sonra başlar. 4 gün sürer (10-13 Zilhicce). Geceleri de kesilebilir ama gündüz efdal. Namazdan önce kesilen geçersiz.
Kurban eti nasıl dağıtılır?
Üçe bölmek sünnettir: Üçte bir aileye, üçte bir akrabaya, üçte bir fakirlere. Hepsini fakirlere vermek de caiz, hepsini yemek de (mekruh).
Kurban yerine para verilebilir mi?
Kurban kesme imkânı varken para vermek kurban yerine geçmez. Kurban ayrı, sadaka ayrı ibadet. Ama kesemeyenin sadaka vermesi güzel.