Gaskiya: Koyarwar Annabi game da Turken Zaman Tare

Akwai hadisi wanda yake da sauƙin fahimta amma mai zurfi lokacin da ka yi nazari: "Ku kasance masu gaskiya, domin gaskiya tana kai zuwa alheri, kuma alheri tana kai zuwa Aljanna. Mutumin da yake ci gaba da gaskiya da ƙoƙarin kasancewa mai gaskiya a ƙarshe Allah zai rubuta shi da sunan Siddiq — Mai Gaskiya Ƙwarai. Ku guji ƙarya, domin ƙarya tana kai zuwa fasadi, kuma fasadi tana kai zuwa wuta."

Wannan hadisi ba yana faɗar ƙa'ida kawai ba. Yana bayyana tsari — dalilin abubuwa wanda ke haɗa halaye na yanzu da sakamakon na gaba, ba ta azabar Lahira kawai ba, amma ta hanyar abin da hali ke yi a cikin kai da zamantakewa.

Gaskiya a matsayin Ginshiƙi

Me ke faruwa lokacin da amincin mutane ya ɓaci a wata al'umma?

Ka duba kasuwanci: idan babu dogaro, kowane ciniki ya zama sarkar gwagwarmaya. Kowane alkawari yana buƙatar tabbatarwa. Kowane yarjejeniya yana buƙatar lauya uku. Farashin kasuwancin ya tashi ba don kaya suka ƙaru ba, amma saboda rashin amincin ya sa duk wani abu ya fi wahala.

Masana tattalin arziki suna kiran wannan "farashin ciniki" — lokaci da albashi da ake kashe don tabbatar da abubuwan da za a iya gaskanta kai tsaye a cikin al'ummar da ke da aminci.

Annabi ya sanya gaskiya a matsayin halin da ke nuna ɗabi'ar Muslunci: "Babu imani ga wanda ba shi da aminci." Wannan ba kawai magana mai ƙarfi ba ne. Yana haɗa bangaskiya da halaye a duniya — nuna cewa yarda da Allah tana bayyana kanta ta abin da ka yi ga mutane, ba ta kalmomin da ka faɗa kawai ba.

Lokacin Gaskiya ke Ci Rani

Amma gaskiya ba koyaushe sauƙi ba ne. Akwai lokacin da gaskiya tana damuwa — lokacin da tana lahanta abota, ko rage damar kasuwanci, ko sa a ji kaɗaici a cikin rukunin da ke son jin abin da suke so.

Annabi ya fahimci wannan. Ya yi magana game da nau'in mutum wanda ya fi wahala: wanda ya faɗi gaskiya ga mai karfi lokacin da gaskiyar ta yi keɓewa — kuma ya kira shi daga cikin mafi ƙarfin jihadi.

Wannan ra'ayi yana karyata tunanin da ke ganin gaskiya a matsayin abu mai sauƙi ko na maza masu raunin hali. A ma'aunin Annabi, ƙarfin gaskiya ya fi yawa fiye da ƙarfin wanda ya guji ta.

Gaskiyar Ciki da ta Waje

Ɗaya daga cikin abubuwan da ya ba da bincike a koyarwar Annabi shi ne rarrabewa tsakanin gaskiya ta baki da ta zuciya.

Munafunci — nau'in yaudara wanda ya fi Allah ƙyama a cikin Kur'ani — ba yaudara kawai ta waje ba ne. Yana nufin rarrabewa tsakanin abin da ka nuna da abin da ka ɓoye — fuskar alheri mai ɓoye zuci na sauran abu.

Hadisi ya lissafa alamomin munafunci uku: idan ya yi magana ya ƙarya; idan ya yi alkawari ya karya shi; idan aka amince da shi ya yi amana da laifi. Duk uku suna da nasaba da daidaituwar ciki da na waje — da gaskiyar ciki mai bayyana a wajen.

Wannan ya tambaye mu ba game da abin da muke faɗa kawai ba — amma game da rarrabe tsakanin abin da muke bayyana da abin da muke ji da gaskiya.

Gaskiya da Kyautatawa: Haɗuwa da Ya Kusan Bata

A wasu lokuta ana yin kuskure na ganin gaskiya da kyautatawa sun saba juna — kamar cewa gaskiya tana cutar da mutane kuma kyautatawa na buƙatar ɓoye gaskiya.

Annabi ya ba da hanya ta uku: fadin gaskiya da kyau. Ana kiran wannan hikima. Ba ƙarya ba ce don kare ji — amma zaɓi kalmomin da ke ɗauke da gaskiya ba tare da ƙari na lalacewar ba.

Wannan yana buƙatar ƙwarewa ta musamman — ba wai mai rahama ba ne wanda ke ɓoye gaskiya, ba wani mai tsanani ba ne wanda ke faɗi gaskiya da rashin kulawa ga tunanin mai ji. Yana neman mutum wanda ke ɗauke da biyu: gaskiya da wayewa.

Tambaya Ta Karshe

Akwai nau'in gaskiya wanda yafi wahala a gare ka a yanzu? Gaskiya da kake ɓoye — daga kanka ko wani?

Kuma menene tsadar ɓoye ta gaskiyar? Me kake biyan a maimakon faɗarta?