Mpangilio Mzuri wa Ulimwengu — Ishara ya Muumba

Kuna mwanafizikia wa karne ya 20 aliyesema: "Kadiri ninavyochunguza ulimwengu, ndivyo inavyoonekana kwangu kana kwamba ulikusudiwa." Alikuwa akizungumza si kwa lugha ya kidini — bali kwa lugha ya mwanasayansi aliyeona kitu ambacho kilimshangaza.

Hicho kitu ni mpangilio wa ulimwengu.

Tatizo la Goldilocks

Katika masimulizi ya watoto ya Goldilocks na dubu watatu, msichana anapata uji wa moto sana, baridi sana, na mwingine unaolingana vizuri. Wanafizikia wametumia picha hii kuelezea hali ya ulimwengu wetu: unalingana vizuri kabisa kwa maisha.

Fikiria baadhi ya vigezo vya kimwili:

Nguvu ya Mvuto: Ikiwa mvuto ungekuwa kidogo nguvu zaidi, nyota zingelipuka haraka sana zisipate muda wa kuzalisha vipengele vya kemikali vinavyohitajika kwa maisha. Ikiwa ungekuwa dhaifu zaidi, nyota hazingeunda na hakuna jua, hakuna nishati, hakuna maisha.

Nguvu ya Umeme: Ikiwa nguvu ya umeme ingekuwa tofauti kidogo, atomi hazingeunganika kwa njia inayohitajika kwa molekuli za uhai.

Wingi wa Elektroni vs. Protoni: Ikiwa elektroni ingekuwa nzito kidogo au nyepesi kidogo, atomi zisingekuwa na usawa.

Kila mmoja wa vigezo hivi umewekwa kwa usahihi mkubwa sana. Wanapademu wanasema labda uwezekano wa hii kutokea kwa bahati nasibu ni kama kuchora kwa risasi mahali maalum kutoka umbali wa maelfu ya kilomita — bila kukusudia.

Nguvu ya Hoja

Hoja ya Fine-tuning inasema: Ulimwengu ulio na mpangilio huu mkubwa unahitaji maelezo. Kuna njia tatu kuu za kuelezea:

1. Bahati nasibu — Ni bahati tu kwamba vigezo vilikuwa sahihi
2. Ulimwengu mwingi (Multiverse) — Kuna ulimwengu vingi visivyo na mwisho, na sisi tuko katika mmoja unaofaa kwa bahati
3. Muumba — Kulikuwa na akili iliyokusudia mpangilio huu

Kila moja ina nguvu na udhaifu wake kiakademia. Lakini inashangaza kwamba hoja ya tatu — ile ya Muumba — si ya kipuuzi kiakili. Wanafalsafa wengi wa kisasa wanakubali kwamba ni moja ya hoja zenye nguvu za kimantiki kwa uwepo wa Mungu.

Quran na Mpangilio

Sura ya 67 (Al-Mulk) inauliza changamoto ya moja kwa moja:

"Aliyeumba mbingu saba za tabaka. Hautaona katika uumbaji wa Ar-Rahman upungufu wowote. Rudisha macho yako — je, unaona ufa wowote?"

Hii si dai la kiakademia tu — ni mwito wa kuangalia na kutafakari. Na swali lake ni zuri: katika utata mkubwa wa ulimwengu, je, unaona upungufu?

Wanafizikia wa kisasa wanasema kwamba sheria za fizikia zina "uzuri" wa aina fulani — zinaeleweka kiakili, zina muundo, zina maelewano ya ndani. Wengine wanaona hii kama ishara ya ziada.

Ulimwengu Unaoweza Kueleweka

Mojawapo ya mambo ya ajabu ya kisayansi ni hili: ulimwengu unaweza kueleweka na akili ya binadamu. Kwa nini?

Mwanafizikia Eugene Wigner aliiita hii "ufanisi usio wa kawaida wa hisabati katika sayansi ya asili." Hisabati — iliyoundwa na akili ya binadamu — inafanya kazi kuelezea ulimwengu wa kimwili kwa usahihi wa ajabu. Hii si lazima iwe hivyo. Kwa nini hisabati ya binadamu inaelezea chembe ndogo za kweli ndani ya atomi?

Suala hili halina jibu la kisayansi la kutosha. Lakini kwa mtu wa imani, linaonekana kama ishara: akili iliyoumba ulimwengu na akili iliyoumba binadamu zinafanana kwa kina.

Mimea na Mifumo ya Kihesabu

Fikiria mfano wa kawaida zaidi: Mzunguko wa Fibonacci. Mfululizo wa nambari 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21... unaoonekana katika:

• Mpangilio wa mbegu za alizeti
• Ond ya gamba la konokono
• Mpangilio wa matawi ya miti
• Muundo wa vimbunga

Hii si bahati. Ni utaratibu wa hisabati unaorudiwa katika asili kwa njia ambayo haielezwi kabisa na mageuzi ya kibiolojia peke yake.

Quran inasema: "Na kila kitu tumekiumba kwa kipimo." (Al-Qamar 54:49)

Kipimo — mizan — katika kila kitu. Hisabati katika mimea, katika damu, katika mwanga.

Imani si Kudanganya Akili

Imani kwamba ulimwengu una Muumba si imani inayodhihirisha akili — ni imani inayokumbatia akili. Inajibu maswali ambayo sayansi haijibu: Kwa nini kuna mpangilio? Kwa nini ulimwengu unaweza kueleweka? Kwa nini kuna kitu badala ya kutokuwa na kitu?

Hizi si maswali ya kijinga. Ni maswali makubwa zaidi ya binadamu — na jibu la "Kulikuwa na Muumba" si la kipuuzi.

Kuna tofauti kati ya "Naomba msamaha, sijui" na "Naona dalili, na zinaelekea hapa." Mpangilio wa ulimwengu ni moja ya dalili hizo kubwa zaidi.