Sura Ar-Rahman: "Ni Neema Zipi za Mola Wenu Mnazozikanusha?"

Kuna swali katika Quran linalorudi mara thelathini na moja katika sura moja. Baada ya kila neema iliyotajwa — baada ya uumbaji wa binadamu, baada ya jua na mwezi, baada ya miti na matunda, baada ya bahari na milima — swali moja linabaki:

"Fabi ayyi ala i Rabbikuma tukazziban?" — Ni neema zipi za Mola wenu mnazozikanusha?

Hii si shutuma. Si vitisho. Ni swali la kweli — aina ya swali unaoulizwa mtu ambaye amesahau zawadi aliyopewa.

Kurudia Si Upotevu wa Maana

Kitu cha kwanza mtu anachogundua katika sura hii ni kurudia. Wengine wanaweza kuuliza: Kwa nini Mungu alirudia swali moja mara 31? Si kwa sababu alisahau. Si kwa sababu ilikuwa kosa la uandishi.

Katika lugha ya Kiarabu, kurudia kuna nguvu kubwa — kuimarisha ujumbe polepole kama mvua inayodondoka kwenye jiwe. Kila rudia baada ya neema mpya inasema: "Simama. Angalia hii. Sasa jibu."

Hii ndiyo njia ya Quran ya mwaliko wa tafakari — si kwa amri, bali kwa swali.

Neema Zilizoorodheshwa

Sura inaanza kwa jambo la ajabu: "Ar-Rahman — Alimfundisha Quran. Akamumba binadamu. Akamfundisha unenaji."

Neema ya kwanza iliyotajwa katika sura hii si afya, si utajiri, si watoto. Neema ya kwanza ni: elimu — uwezo wa kuwasilisha mawazo.

Kisha inaendelea: Jua na mwezi vinasogea kwa hesabu — si vinaenda kiholela. Miti na nyota vinasujudu. Mbingu imeinuliwa — na mizani imewekwa.

Kila sentensi inasema: "Angalia. Tafakari."

Uzuri kama Hoja

Kuna mawazo ya falsafa yanayosema: "Ikiwa ulimwengu una uzuri mkubwa, uzuri huo unastahili uchunguzi." Hata kama hukuamini Mungu, unaweza kuona kwamba uzuri wa ulimwengu unahitaji maelezo yanayozidi "bahati tu."

Sauti ya mawe, jinsi ua unavyochanua asubuhi, rangi ya anga baada ya mvua, harufu ya ardhi baada ya mvua ya kwanza — ni nani asiyejali mambo haya moyoni mwake?

Sura Ar-Rahman haikanuushi fikira za sayansi. Kinyume chake, inachochea uchunguzi. Lakini inaongeza swali baada ya uchunguzi: "Sasa umegundua chanzo cha uzuri — au utasema ni bahati tu?"

Shukrani Si Furaha Bandia

Katika Kiswahili, tunaposema "asante," wakati mwingine tunafanya hivyo bila kufikiria — ni adabu tu. Lakini shukrani ya kweli — ile ambayo Sura Ar-Rahman inaiita — ni ya kina zaidi.

Shukrani ya kweli inaanza na kutambua. Uona. Ufahamu. Ujibu.

Katika Quran, watu wawili walikabiliwa na neema ya bustani — mmoja alikataa kushukuru, akajivuna, akapoteza kila kitu. Mwingine alisema: "Hii ni rehema kutoka kwa Mola wangu." Hiyo ndiyo mwanzo wa shukrani.

Hadithi moja inasema: "Mungu anafurahi mja aliyekula chakula akashukuru, au akanywa akashukuru." Si kwa sababu Mungu anahitaji shukrani yetu — bali kwa sababu shukrani inabadilisha kitu ndani yetu: Inatufanya tuone utajiri kwa jicho tofauti.

Swali Linaloendelea

Swali la Sura Ar-Rahman "Ni neema zipi mnazozikanusha?" linamlazimisha kila mtu akabiliane na ukweli fulani. Si kuhusu neema za nje tu. Pia neema za moyo — uwezo wa kupenda, uwezo wa kufikiria, uwezo wa furaha, uwezo wa kutumaini mema.

Ukikaa ukaandika mambo kumi mazuri katika maisha yako leo — ndani ya orodha hiyo kuna jibu la swali la sura.

Labda neema ya wazi zaidi ni uhai wenyewe — uwezo wa kuamka asubuhi, kupumua, kuona mwanga wa jua. Mambo haya tunayachukulia kawaida — mpaka siku yanayopotea.

Hadithi ya Mtihani na Ndiyo

Mwishoni mwa sura, pepo inaelezwa kama mahali pa uzuri — bustani, maji yanayotiririka, matunda ya kila aina. Lakini kabla ya hapo, imesemwa: "Kila chenye uhai kitaonja kifo. Na kila chenye utukufu kitaanguka."

Hii si kutisha. Ni kuweka akili: Ikiwa kila kitu kitaisha, ni nini kitakachobaki? Ikiwa neema za dunia zina mwisho — ni neema gani ya milele?

Maswali ya Kutafakari

• Ukiwa na wakati wa kutoa shukrani tatu sasa hivi — ungechagua mambo gani matatu?
• Kwa nini uzuri wa ulimwengu una nguvu zaidi moyoni kuliko akili inavyoweza kueleza?
• Swali "Ni neema zipi mnazozikanusha?" linakusikia kama shutuma — au kama mwaliko?